Obez Kedilerde Kisspeptin-1, Speksin Ve Galanin Hormon Düzeylerinin İncelenmesi

Abstract

Helvacıoğlu İ. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya (Veteriner) Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2026. Amaç: Bu çalışma, farklı vücut kondisyon skorlarına (VKS) sahip kedilerde serum speksin (SPX), galanin (GAL) ve kisspeptin-1 (KISS-1) düzeylerini ölçmeyi ve bu nöropeptitlerin temel metabolik parametrelerle (glukoz, trigliserit, kolesterol, ALT, AST, kalsiyum) olan ilişkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Özel İzmir VetGO Veteriner Polikliniği'ne çeşitli nedenlerle başvuran, 1 yaş ve üzeri, kısırlaştırılmış, sistemik hastalığı bulunmayan 45 kedi dahil edilmiştir. Kediler dokuz puanlı VKS sistemine göre normal (VKS 5, n=15), normal üstü (VKS 6-7, n=15) ve obez (VKS 8–9, n=15) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Vena cephalica antebrachii'den alınan kan örnekleri 3000 rpm'de 15 dakika santrifüj edilerek serumlar elde edilmiştir. Serum SPX, GAL ve KISS-1 düzeyleri kedi spesifik ticari ELISA kitleri kullanılarak ELISA okuyucuda ölçülmüş; rutin biyokimyasal parametreler ticari test kitleri ile spektrofotometrik yöntemle belirlenmiştir. Veriler SPSS 22.0 programı ile tek yönlü varyans analizi , post hoc Scheffe testi ve Pearson/Spearman korelasyon analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Serum SPX düzeyleri normal grupta (453,43 ± 25,16 pg/mL), normal üstü (351,19 ± 17,46 pg/mL) ve obez gruba (354,47 ± 8,05 pg/mL) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur (P=0,001). Serum GAL düzeyleri obez grupta (49,00 ± 4,92 pg/mL), normal gruba (35,03 ± 3,86 pg/mL) göre anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (P=0,036). KISS-1 düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmemiş (P=0,254), ancak obez grupta artış eğilimi gözlenmiştir. Biyokimyasal parametreler incelendiğinde, glukoz, trigliserit, kolesterol ve kalsiyum düzeylerinin obez grupta diğer gruplara kıyasla anlamlı biçimde yüksek olduğu saptanmıştır (P<0,05). ALT ve AST düzeylerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (P>0,05). Korelasyon analizinde SPX ile vücut ağırlığı arasında negatif (r=-0,374; P=0,022), GAL ile trigliserit arasında pozitif (r=0,371; P=0,016), KISS-1 ile trigliserit (r=0,461; P=0,008) ve AST (r=0,466; P=0,019) arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. xii Sonuç: Elde edilen bulgular, speksinin kedilerde enerji homeostazını düzenleyen anoreksijenik bir nöropeptit olarak görev yaptığını ve obezite ile baskılandığını ortaya koymaktadır. Galaninin ise oreksijenik etkileri aracılığıyla yağ alımını artırarak obezite patofizyolojisinde aktif rol oynadığı düşünülmektedir. Kisspeptin-1'in metabolik süreçlerle daha dolaylı bir ilişki içinde olduğu ve enerji dengesi ile üreme ekseni arasında modülatör bir işlev üstlenebileceği değerlendirilmektedir. Bu çalışma, kedilerde obezite ile SPX, GAL ve KISS-1 düzeyleri arasındaki ilişkiyi eş zamanlı olarak değerlendiren ilk çalışmalardan biri olup, söz konusu nöropeptitlerin veteriner klinik pratiğinde potansiyel biyobelirteç olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir.