Gebe Kadınların Bulaşıcı Hastalıklara Yönelik Algıları ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Abstract

ÖZET

GEBE KADINLARIN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK ALGILARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

Özel B.N. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans, Aydın, 2026. Amaç: Bu çalışma, gebe kadınların bulaşıcı hastalıklara yönelik algılarını ve bu algıyı etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Analitik kesitsel tipteki araştırmanın örneklemini, Antalya Şehir Hastanesi Kadın Doğum Acil Servisi’ne başvuran 148 gebe oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu ve Bulaşıcı Hastalıklara Yönelik Algı Ölçeği (BHYAÖ) ile toplanmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Skewness ve Kurtosis değerleri ile incelenmiştir. Grupların karşılaştırılmasında bağımsız grup t-testi, ANOVA, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların BHYAÖ toplam puan ortalaması 126,79±19,21; "Genel ve Korunma Yollarına Yönelik Algı" alt ölçek puanı 97,67±14,34 ve "Bulaşa Yönelik Algı" alt ölçek puanı 29,11±5,89 olarak saptanmıştır. Katılımcıların eğitim düzeyi, mesleği, gelir algısı, yaşanılan yer ve sosyal güvencesi ile BHYAÖ puanları arasında anlamlı fark saptanmıştır (p < 0,05). Gebelik sayısı, yaşayan çocuk sayısı, gebeliğin planlı olma durumu, gebelik haftası ve düzenli takibe gitme durumunun yanı sıra; ölü doğum, düşük ve kürtaj gibi olumsuz obstetrik öyküsü olan gebelerin algı düzeylerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca kronik hastalığı olan, riskli gebelik yaşayan, ailesinde veya bireyde bulaşıcı hastalık öyküsü bulunan gebelerin algı puanları yüksek bulunmuştur. Eğitim alma durumu ve sağlık hizmetlerinden düzenli yararlanma ile algı düzeyi arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca bulaşıcı hastalıklara ve bebeğe yönelik olası zararlara ilişkin korku düzeyindeki artışın da algıyı yükselttiği ortaya koyulmuştur. Sonuç: Gebelerin bulaşıcı hastalıklara yönelik algı düzeylerinin orta düzeyin üzerinde ve yüksek seviyeye yakın olduğu saptanmıştır. Algı düzeyinin sosyodemografik özellikler ve geçmişteki obstetrik deneyimlerden önemli ölçüde etkilendiği görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda, özellikle düşük eğitimli ve riskli gruptaki gebelere yönelik farkındalık eğitimlerinin artırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bulaşıcı hastalıklar, Gebe, Algı, Sağlık okuryazarlığı, Ebelik.