İzole Büyüme Hormonu Eksikliği Tanılı Çocuklarda Anne Sütü ile Beslenmenin Büyüme ve Tedavi Yanıtı Üzerine Etkisi: Retrospektif Bir Çalışma

Abstract

Amaç: Araştırmada, İzole Büyüme Hormonu Eksikliği (İBHE) tanılı çocuklarda Anne Sütü (AS) ile beslenmenin büyüme ve tedavi yanıtı üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 1 Ocak 2019–31 Aralık 2024 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi polikliniğinde İBHE tanısı alan 0–18 yaş arası 162 hastanın dosya kayıtlarının retrospektif incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 3–17 yaş arası 162 İBHE tanılı çocuk dahil edilmiştir (%45,7 kız, %54,3 erkek). %67,9’unun AS aldığı ve ortalama emzirme süresi 16,4 ± 8,6 ay bulunmuştur. AS alma durumuna göre; tanı anındaki antropometrik ölçümler, serum IGF-1 (insülin benzeri büyüme faktörü-1) SDS (Standart Sapma Skoru), IGFBP-3 (İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü Bağlayıcı Protein-3) SDS düzeyleri ve BH (Büyüme Hormonu) uyarı testi yanıtlarında anlamlı fark saptanmamıştır (p > 0,05). Yan etkiler yalnızca AS almayanlarda (%3,8) görülmüş, AS ile ilişkisi anlamlıdır (p = 0,038). Hastaların %62,96’sında iyi yanıt (Δ boy SDS ≥ 0,5) saptanmıştır. Yanıt gruplarında tanı anındaki D vitamini düzeyinde anlamlı fark bulunmuştur. BH kullanım süresi arttıkça tedavi yanıtı olasılığı OR = 1,355 ile artmıştır (%95 GA: 1,026–1,791; p = 0,032). Tanı anındaki D vitamini düzeyi ile boy SDS artışı arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (r = –0,189; p < 0,05). Sonuç: AS durumu ve süresinin İBHE tanılı çocuklarda büyüme parametreleri, biyokimyasal değerler ve tedavi yanıtı üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. İlaç yan etkilerinin yalnızca AS almayan grupta görülmesi, AS’nin tedavi toleransı üzerinde potansiyel koruyucu etkisini düşündürmektedir. Tedavi başarısında BH kullanım süresi belirleyici bulunmuştur. Tanı anındaki D vitamini düzeyi ile boy artışı arasındaki negatif ilişki, kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşündürmektedir.