Özet:
Amaç: Bu araştırma Afyonkarahisar’da bir Aile Sağlığı Merkezi’ne kayıtlı 40-69 yaş grubu
kadınların mamografiye ilişkin tutumları ve etkileyen faktörleri incelemek amacı ile yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel olarak 23 Eylül- 16 Aralık 2024 tarihleri
arasında, Afyonkarahisar 4 No’lu Murat Gök Aile Sağlığı Merkezi’ne kayıtlı 40-69 yaş arası
172 kadın ile gerçekleştirildi. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan Anket Formu ve
Mamografi Davranış Değişim Süreci Ölçeği (MDDSÖ) kullanılarak toplandı. Veriler IBM
SPSS istatistik programı, Version 30.0 yazılımı ile analiz edildi. Verilerin tanımlayıcı
istatistikleri aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde ve minimum-maksimum değerler
kullanılarak hesaplanmış olup, independent samples t-test ve one-way ANOVA testi ile
analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 52,38±7,60 (40-69) yıl olup,
%59,3’ü ilkokul mezunu, %74,4’ü evli, %78,5’i çalışmayan, %67,4’ü çekirdek aile tipi ve
%64’ünün ekonomik durumu gelir gidere denktir. Kadınların Mamografi Davranış Değişim
Süreci Ölçeği (MDDSÖ) toplam puan ortalaması 86,36±9,45 olarak belirlendi. Araştırmada
çalışmayan (p:0,007) ve sağlık algısı kötü olan (p:0,045) kadınların MDDSÖ toplam
puanlarının istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca
mamografinin önemi hakkında bilgi sahibi olan (p:0,007) ve daha önce mamografi çektirme
öyküsü bulunan (p:0,001) kadınların MDDSÖ toplam puanı istatistiksel olarak anlamlı
derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Sonuç: Araştırma sonucunda kadınların mamografi çektirme davranışına yönelik olumlu bir
tutum geliştirme eğiliminde olduklarını tespit edilmiştir. Çalışmayan, genel sağlık
durumunu kötü algılayan, mamografinin önemini bilen ve her yıl düzenli mamografi
çektiren kadınların mamografiye ilişkin tutumları pozitif yönde etkilendiği saptanmıştır. Bu
sonuçlara dayalı olarak, kadınların mamografi çektirme oranlarını artırmaya yönelik
bireyselleştirilmiş mamografi danışmanlığı, konuya ilişkin sağlık okur-yazarlığının
artırılması ve mesai dışı tarama randevularının oluşturulması önerilebilir.
