Abstract:
ÖZET
TÜRKİYE’DE MENTAL SAĞLIK TURİZMİNİN MEVCUT DURUMU VE
DİĞER ÜLKELERLE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
Gülen A. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık
Turizmi (Disiplinlerarası) Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de gelişmekte olan mental sağlık turizminin güncel
durumunu uluslararası örneklerle karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Türkiye’nin bu
alandaki potansiyeli; rekabet koşulları, ekonomik etkiler ve sektör için sağlayabileceği fırsatlar
üzerinden ele alınarak, ulusal turizm politikalarının geliştirilmesine katkı sunulması
hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, nitel yaklaşım temelinde literatür taraması yoluyla
yürütülmüştür. 2005–2025 yılları arasında yayımlanan ulusal ve uluslararası bilimsel
çalışmalar; belirlenen dahil edilme kriterlerine uygunluğu sağlanan ve tam metnine erişilebilen
kaynaklar arasından seçilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi, betimsel analiz ve
karşılaştırmalı analiz teknikleri kullanılmıştır. Örneklem ise Türkiye’nin yanı sıra, amaçlı ve
ölçüt örnekleme yoluyla seçilen Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İtalya, Çin, Japonya,
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Costa Rica’dan oluşmaktadır.
Bulgular: Analiz değerlendirmesinde ülkelerin mental sağlık turizm alanındaki güçlü ve
zayıf yönlerinin farklılaştığı; ancak fırsat ve tehditlerin çoğunlukla ortak eğilimler gösterdiği
saptanmıştır. ABD ve Japonya güçlü altyapılarıyla öne çıkarken; İtalya ve Çin’in belirli
alanlarda gelişime ihtiyaç duyduğu görülmüştür. Türkiye ile birlikte BAE’nin yatırım ve marka
oluşturma süreçlerinde ilerleme sağladığı, Costa Rica’nın ise doğa temelli programlarda rekabet
üstünlüğü taşıdığı saptanmıştır. Ancak Türkiye; yüksek doğal kaynak potansiyeli, engelli
fiyatlama ve stratejik konumuna rağmen uzman personel, tesisleşme ve planlama alanlarında
gelişim gereksinimi taşımaktadır. Mental sağlık turizmi alanında sistematik politikaların
geliştirilmesi, Türkiye’nin rekabet gücünü artırabilecek önemli bir fırsat olarak
değerlendirilmektedir.
x
Sonuç: Türkiye’nin mental sağlık turizmde rekabet gücünü ve sürdürülebilirliğini
artırmak için hizmet kalitesinin yükseltilmesi, uzman personelin güçlendirilmesi ve dış tanıtım
politikalarının etkinleştirilmesi gerekmektedir.
