Gerbillerde 3 Farklı Anestezi Kombinasyonunun Klinik Olarak Karşılaştırılması

Abstract

ÖZET

GERBİLLERDE ÜÇ FARKLI ANESTEZİK KOMBİNASYONUN KLİNİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI

Avcı A. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veteriner Cerrahi Programı Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2026

Amaç:Ketamin-ksilazin, ketamin-medetomidin, ketamin-ksilazin-diazepam kombinasyonları ile anestezi oluşturulduktan sonra gerbillerin vücutlarında oluşan; solunum frekansı, kalp frekansı, vücut sıcaklığı ve diğer klinik parametrelerdeki değişime cevap aramaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma üç grup halinde toplam 24 gerbilden oluşmuştur. Her grupta 4 erkek, 4 dişi gerbil vardır. Bu çalışmada birinci grup ketamin (75mg/kg)-ksilazin (4mg/kg) kombinasyonu, ikinci grup ketamin (75mg/kg)-ksilazin (4mg/kg)-diazepam (5mg/kg) kombinasyonu, üçüncü grup ise ketamin (75mg/kg)-medetomidin (0.1mg/kg) kombinasyonu ile anesteziye alındı. Anestezi süresince solunum frekansı, kalp frekansı, vücut sıcaklığı, SpO2; palpepral refleksi,pedal refleksi ve ayak parmak arası (interdigital) refleksleri gibi klinik parametreler 5, 10, 15, 20, 25, 30, 45, 60, 90, 120. dakikalar monitör ve fiziksel muayene eşliğinde kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışmada solunum sayısı, vücut sıcaklığı ve anestezi süresi bakımından gruplar arasında anlamlı farklar saptanmıştır (P<0,05). Buna karşın kalp frekansı ve SpO₂ değerleri istatistiksel olarak benzer bulunmuştur (P>0,05). Ketamin-ksilazin-diazepam kombinasyonu solunum ve termoregülasyon açısından daha stabil bir profil sunarken, ketamin-medetomidin en uzun anestezi süresini oluşturmuştur. Refleks değerlendirmeleri, tüm protokollerin cerrahi düzeyde anestezi sağladığını; ancak derinlik ve uyanma özelliklerinin protokole göre değiştiğini göstermiştir. Genel olarak, tüm kombinasyonlar kardiyorespiratuvar açıdan güvenli kabul edilmiş olup, elde edilen sonuçlar anestezik protokol seçiminin fizyolojik stabilite ve operasyon süresine göre farklılık gösterebileceğini ortaya koymaktadır.

Sonuç: Ketamin-ksilazin hızlı başlayan ancak kısa süren bir anestezi sağlarken, ketamin-medetomidin daha uzun etki süresi ve daha derin sedasyon oluşturmuştur. Ketamin-ksilazin-diazepam ise solunum, vücut sıcaklığı ve uyanma süreci açısından en dengeli profil göstermiştir. Genel olarak, tüm protokoller güvenli bulunmakla birlikte, ketamin-ksilazin-diazepam kombinasyonunun daha stabil anestezi ve konforlu bir uyanma sağlaması nedeniyle gerbillerde tercih edilebilecek en uygun seçenek olduğu sonucuna varılmıştır..