Abstract:
Beyaz sirkenin bazı sindirim sistemi organları için tespit işleminde kullanımının araştırılması
Ertaş N. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Histoloji ve Embriyoloji Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2026.
Amaç: Beyaz sirke ile doku tespiti yaparak, histolojik doku takibi için çevre dostu, düşük toksisiteye sahip ve formaldehite alternatif bir fiksatif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Karaciğer, pankreas ve ileum dokuları 8 haftalık erkek Wistar Albino sıçanlardan alınmış ve farklı fiksatif gruplarına ayrılarak Hematoksilen-Eozin, Masson Trikrom ve Toluidin Mavisi ile incelenmiştir. Doku bütünlüğü, hücresel yapı ve boyama homojenliği kriterleriyle yarı-kantitatif skorlamalar yapılmış, mikroskop görüntüleri ImageJ ile analiz edilmiştir. Veriler SPSS ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kontrol grubunda dokuların morfolojik bütünlüğü korunmuştur. Deney 1‘de (beyaz sirke) karaciğerde hafif düzensizlikler, Deney 2‘de (formalin + beyaz sirke) ileumda belirgin düzensizlikler gözlenmiştir. Altı akademisyenin değerlendirmelerinde yalnızca birinin puanlamasında grup farkları görülmüştür. ImageJ analizi renk yoğunluklarının genel olarak benzer olduğunu ortaya koymuştur.
Sonuç: Histolojik ve dijital analizler, beyaz sirke ve türevlerinin dokuların morfolojik bütünlüğünü büyük ölçüde koruduğunu göstermektedir. Bu bulgular, beyaz sirke ve türevlerinin laboratuvarlarda çevreye ve sağlığa daha az zarar veren potansiyel alternatif fiksatifler olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.
