dc.contributor.advisor | TAŞKIRAN, NİHAL | |
dc.contributor.author | CİHANGER, FATMA | |
dc.date.accessioned | 2023-08-28T11:35:41Z | |
dc.date.available | 2023-08-28T11:35:41Z | |
dc.date.issued | 2023-08-28 | |
dc.date.submitted | 2023-07-14 | |
dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/11607/5051 | |
dc.description.abstract | FARKLI YOĞUNLUĞA SAHİP KLORHEKSİDİN SOLÜSYONLARININ PERİFERİK VENÖZ KATETER İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLARI ÖNLEMEDE ETKİSİ Cihanger F. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2023. Amaç: Bu araştırma, periferik venöz kateter ilişkili enfeksiyonları önlemede farklı yoğunluğa sahip klorheksidin glukonat solüsyonlarının antiseptik etkilerinin karşılaştırılması amacıyla randomize kontrollü, çift kör, deneysel olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Nisan 2022-Nisan 2023 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Nazilli Devlet Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi’nde yatan ve araştırma kriterlerine uyan 96 hasta araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Dahil edilme kriterlerini taşıyan hastalar; birinci grup (%1 klorheksidin glukonat), ikinci grup (%2 klorheksidin glukonat), üçüncü grup (%4 klorheksidin glukonat) ve dördüncü grup (%70 izo-propil alkol) olacak şekilde randomize edilerek gruplara ayrılmıştır. Verilerin toplanmasında hasta ile ilgili tanıtıcı bilgileri içeren “Hasta Tanıtım Formu”, kateterizasyon ile ilgili bilgileri içeren “Kateter Bilgi Formu” ve kateter enfeksiyonu izlemine ait bilgileri içeren “Gözlem Takip Formu” kullanılmıştır. Hastalardan periferik venöz kateter girişimi öncesinde kateterin uygulanacağı cilt üzerinden sürüntü örneği alınmış, gruplarına uygun şekilde antiseptik solüsyonlar uygulandıktan sonra, uygulama protokolü doğrultusunda periferik venöz kateterizasyon uygulanmış, girişim sonrası 1. ve 96. saatte tekrar cilt sürüntüsü örnekleri alınarak mikrobiyolojik değerlendirme yapılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamına alınan hastaların yaş ortalamaları 69,57±14,27 olup %65,6’sı erkektir. Hastalardan alınan cilt sürüntülerinde, 1. saatte %1 klorheksidin glukonat uygulanan hastaların %26,1’inde, %2 klorheksidin glukonat uygulanan hastaların %13’ünde, %4 klorheksidin glukonat uygulanan hastaların %8,7’sinde ve %70 alkol uygulanan hastaların %29,6’sında üreme olduğu saptanmıştır. 96. saatteki cilt sürüntüleri incelendiğinde ise; %1 klorheksidin glukonat uygulanan hastaların %20’sinde, %2 klorheksidin glukonat uygulanan hastaların %9,5’inde, %4 klorheksidin glukonat uygulanan hastaların %13,6’sında üreme olduğu ve %70 alkol uygulanan hastaların %58,3’ünde üreme olduğu tespit edilmiştir. Gruplar ile 96. saatteki mikrobiyal üreme arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Periferik venöz kateter uygulaması öncesinde üremenin pozitif olduğu hastalarda mikrobiyal üremenin %98,7’ünü Gram (+) ve %1,3’ünü Gram (-) bakteriler oluşturmaktadır. Hastaların periferik venöz kateter uygulaması sonrası yapılan mikrobiyolojik değerlendirmeleri incelendiğinde; 1. saatte %1 klorheksidin glukonat, %2 klorheksidin glukonat ve %4 klorheksidin glukonat uygulanan hastaların tamamında Gram (+), %70 alkol uygulanan hastaların ise %87,5’inde Gram (+) ve %12,5’inde Gram (-) bakteriler tespit edilmiştir. 96. saatteki cilt sürüntüleri incelendiğinde ise; %1 klorheksidin glukonat, %2 klorheksidin glukonat ve %70 alkol uygulanan hastaların tamamında Gram (+), %4 klorheksidin glukonat uygulanan hastaların ise %66,7’sinde Gram (+) ve %33,3’ünde Gram (- ) bakteriler saptanmıştır. Gruplar ile mikrobiyal üreme türleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: Farklı yoğunluğa sahip klorheksidin glukonat solüsyonlarının (%1, %2, %4) periferik venöz kateter ilişkili enfeksiyonları önlemede %70 alkol solüsyonuna göre daha etkili olduğu ve %2 yoğunluktaki klorheksidin glukonatın cilt asepsisini sağlamada en etkili antiseptik solüsyon olduğu sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda periferik venöz kateter ilişkili enfeksiyonları önlemek amacıyla cilt antisepsisinin %2 klorheksidin glukonat ile yapılması önerilmektedir. | tr_TR |
dc.description.sponsorship | Bu tez Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından HF-22001 proje numarası ile desteklenmiştir. | tr_TR |
dc.description.tableofcontents | İÇİNDEKİLER KABUL VE ONAY ……...………………………..………………….……….. i TEŞEKKÜR ……………………………………………………….…………... ii İÇİNDEKİLER ..……………………………………….………...……….……. iii SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..……………….………………. vii ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….……………………...……………….……... viii TABLOLAR DİZİNİ ….………….……………………...…………………….. ix ÖZET …………………………………………………………………………... x ABSTRACT …………………………………………………………….……... xii 1. GİRİŞ …………………….……………...………………………….…….… 1 2. GENEL BİLGİLER ……………………..……………………………....…... 4 2.1. Periferik Venöz Kateter ……...……………………………………………. 4 2.2. Periferik Venöz Kateter Tarihçesi .……….….……………………………. 4 2.3. Periferik Venöz Kateter Kullanım Amacı ve Önemi ………….………….. 5 2.4. Periferik Venöz Kateterlerin Kullanım Süresi .............................….…....... 5 2.5. Periferik Venöz Kateter Türleri …………………………….……............... 5 2.6. Periferik Venöz Kateter İlişkili Komplikasyonlar…………………………. 7 2.6.1. Periferik Venöz Kateter İlişkili Lokal Komplikasyonlar ……………….. 8 2.6.2. Periferik Venöz Kateter İlişkili Sistemik Komplikasyonlar ……...……... 10 2.7. Periferik Venöz Kateter İlişkili Enfeksiyonlar ……………………………. 10 2.7.1. Periferik Venöz Kateter İlişkili Enfeksiyonlarda Tanı ………………….. 12 2.7.2. Periferik Venöz Kateter İlişkili Enfeksiyonlarda Tedavi ……………….. 12 2.7.3. Periferik Venöz Kateter İlişkili Enfeksiyonları Önleme …………..……. 13 2.7.3.1. Personel Eğitimi ………………………………………………………. 13 2.7.3.2. Kateterizasyon Bölgesinin Seçimi …………………………………….. 14 2.7.3.3. El Hijyeni Ve Aseptik Teknik ………...……...……………..………… 15 2.7.3.4. Deri Temizliği ……………………………………...….……………… 16 2.7.3.4.1. Deri Temizliğinde Sık Kullanılan Antiseptik Solüsyonlar ……….…. 16 2.7.3.4.1.1. %70 Alkol …………………………………………………………. 17 2.7.3.4.1.2. Klorheksidin Glukonat ……………….…………………………… 17 2.7.3.4.1.3. Sodyum Bikarbonat ……………………………………………….. 18 2.7.3.4.1.4. %10 Povidon İyot ……………...………………………………….. 19 2.7.3.4.1.5. %1 Oktenidin ……………………………………………….……... 19 2.7.3.5. Periferik Venöz Kateter Stabilizasyonu ………………………………. 20 2.7.3.6. Periferik Venöz Kateter Değerlendirmesi ……………………………. 21 2.7.3.7. Periferik Venöz Kateterin Vende Kalış Süresi ………………………... 21 2.7.3.8. Setlerin Bakım ve Değişimi …………………………………………… 21 2.7.3.9. Hasta Eğitimi ………………………………………………………….. 22 2.7.3.10. Önleme Paketleri …………………………………………………….. 22 2.7.4. Periferik Venöz Kateter Uygulamalarında Hemşirenin Rol ve Sorumlulukları …………………………………………………………... 23 3. GEREÇ VE YÖNTEM …………………………………………………….... 25 3.1. Araştırmanın Amacı .……………………………………………………… 25 3.2. Araştırmanın Tipi …………………………………………………………. 25 3.3. Araştırmanın Hipotezleri ………………………………………………….. 25 3.4. Araştırmanın Değişkenleri ………………………………………………… 26 3.5. Araştırmanın Yeri ve Zamanı ……………………………………………... 26 3.6. Araştırmanın Evren ve Örneklemi ………………………………………… 26 3.6.1. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri ……………………………………. 28 3.6.2. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri ………………………………………. 28 3.7. Veri Toplama Araçları …………………………………………………….. 28 3.7.1. Olgu Rapor Formu ………………………………………………………. 29 3.7.2. Cilt Antiseptiklerinin Hazırlanmasında Kullanılan Araçlar …………….. 29 3.7.3. Periferik Venöz Kateterizasyon İşleminde Kullanılan Araçlar ……......... 30 3.7.4. Numune Alma ve Takip Aşamasında Kullanılan Araçlar ………………. 31 3.8. Araştırmanın Uygulanması ………………………………………………... 3.8.1. Verilerin Toplanması …………………………………………………… 32 32 3.8.1.1. Hazırlık Aşaması ……………………………………………………... 32 3.8.1.1.1. Solüsyonların Hazırlığı …………………………………………… 32 3.8.1.1.2. Hasta Gruplarının Oluşturulması …………………………………… 33 3.8.1.2. Uygulama Aşaması …………………………………………………… 33 3.9. Verilerin Değerlendirilmesi ……………………………………………...... 37 3.10. Araştırmanın Etik Yönü………………………………………………….. 37 3.11. Araştırmanın Güçlü Yönleri ve Sınırlılıkları……………………………... 37 4. BULGULAR………………………………………………………………… 39 4.1. Hastalara Ait Tanıtıcı Özelliklere İlişkin Bulgular………………………... 39 4.2. Hastaların Periferik Venöz Kateterizasyon Özelliklerine İlişkin Bulgular………………………………………………………….............. 42 4.3. Hastaların Yaşamsal Bulgularına İlişkin Bulgular………………………… 44 4.4. Hastaların Lokal Enfeksiyon Belirti ve Bulgularına İlişkin Bulgular……... 48 4.5. Hastaların Mikrobiyolojik İzlemlerine İlişkin Bulgular………………….... 54 5. TARTIŞMA ………………………………………………………………… 57 6. SONUÇ VE ÖNERİLER …………………………………………………… 64 KAYNAKLAR ………………………………………………………………... 65 EKLER ………………………………………………………………………… 79 Ek 1. Olgu Rapor Formu ………………………………………………………. 79 Ek 2. Protokoller ……………………………………………………………….. 82 Ek 2.1. Antiseptik Solüsyonları Hazırlama ve Uygulama Protokolü ………….. 82 Ek 2.2. Periferik Venöz Kateter Uygulama Protokolü ………………………… 83 Ek 2.3. Cilt Sürüntüsü Örneği Alma Protokolü ………………………………... 85 Ek 2.4. Cilt Sürüntüsü Değerlendirme Protokolü …………………………….... 86 Ek 3. T.C. İzmir Bakırçay Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmaları Etik Kurul Karar Yazısı …………………………………………………. 87 Ek 4. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü Araştırma İzni Yazısı …………………………….. 88 Ek 5. Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Araştırma İzni Yazısı ………………. 89 Ek 6. Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu …………………………………... 90 Ek 7. Eczacı Beyanı ……………………………………………………………. 92 BİLİMSEL ETİK BEYANI…………………………………………………… 94 ÖZGEÇMİŞ …………………………………………………………………… 95 | tr_TR |
dc.language.iso | tur | tr_TR |
dc.rights | info:eu-repo/semantics/embargoedAccess | tr_TR |
dc.subject | Antiseptikler, klorheksidin glukonat, periferik venöz kateterizasyon, enfeksiyon. | tr_TR |
dc.title | Farklı Yoğunluğa Sahip Klorheksidin Solüsyonlarının Periferik Venöz Kateter İlişkili Enfeksiyonları Önlemede Etkisi | tr_TR |
dc.type | masterThesis | tr_TR |
dc.contributor.department | T.C. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı | tr_TR |