dc.contributor.advisor |
Üreten, Hüseyin |
|
dc.contributor.author |
Karakurt, Meryem |
|
dc.date.accessioned |
2020-07-27T11:02:15Z |
|
dc.date.available |
2020-07-27T11:02:15Z |
|
dc.date.issued |
2019 |
|
dc.date.submitted |
2019 |
|
dc.identifier.uri |
http://hdl.handle.net/11607/3867 |
|
dc.description.abstract |
Antik Çağ’da Parfüm üzerine yapmış olduğumuz çalışmamız, Hellen ve Roma odaklı çalışılmıştır. Aynı zamanda çalışmamızda bu kültürler ile etkiletişim içinde olan ve etkileyen Akdeniz coğrafyasındaki Mısır, Mezopotamya, Minos gibi daha eski toplumlardan da bahsedilmiştir. Zamansal olarak sınırlayamadığımız parfüm konumuz, toplumların yaşam biçimleri, inanışları doğrultusunda yaygın bir şekilde incelenmiştir. Birinci bölümde, çiçeklerden ve baharatlardan çıkarılan, esans yağlarından elde edilmiş, kişinin vücuduna, kıyafetlerine hoş koku vermek ya da kötü kokuları bastırmak amacıyla kullanmış olduğu parfümün kavramsal arka planı üzerinde durulmuş ve ilk oluşumunun anlatıldığı mitolojik hikâyeye yer verilmiştir. Parfüm yapımında kullanılan materyaller ayrıntılı olarak verilmiş, bu materyallerin parfüm yapım aşamasında hangi işlemlerden geçtiğinden bahsedilmiştir. Belirli kombinasyonlarla bir araya getirerek elde ettikleri parfümlerin günlük yaşamdaki kullanımı hakkında bilgi verilmiş ayrıca parfüm türlerinden bu bölümde bahsedilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde, ticari emtia olan parfüm üzerinde durulmuştur. İlk olarak parfüm üretim bölgelerinden bahsedilmiş, bu bölgeler Anadolu ve Anadolu dışında parfüm üretim bölgeleri olarak alt başlıklara ayrılarak incelenmiştir. Bölgeler arasında ticari ilişkilerden söz edilmiş ayrıca Antik Çağ’da ticaret güzergâhları incelenerek, parfümün hem hammadde hem de belirli koku kapları ile taşındığı üzerinde durulmuştur. Saklama ve taşıma kapları, yapıldığı bölge ve döneme göre sınıflandırılarak incelenmiş, bu kaplarda taşınan parfümlerden söz edilmiştir. Tarih çalışmaları için biraz yeni bir yaklaşımla ele aldığımız üçüncü bölümümüz, Antik Çağ edebi metinlerinde parfüm veya kokuyla ilişkili kısımların arasından bir seçki yapıp yazarın aktarmaya çalıştığı duyguyu irdelediğimiz bir bölümdür. Çalışmamızın konusu değil, konuyu kaleme alan yazarın hisleri üzerine odaklanmış olan üçüncü ve son bölümde, Antik Çağ kaynaklarının ışığında parfümün yazarda bıraktığı etkinin ve hislerin ne kadar önemli olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır. |
tr_TR |
dc.description.tableofcontents |
İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY SAYFASI ................................................................................................. iii
BİLİMSEL ETİK BİLDİRİM SAYFASI .................................................................................. iv
ÖZET .......................................................................................................................................... v
ABSTRACT .............................................................................................................................. vi
ÖN SÖZ .................................................................................................................................... vii
ŞEKİLLER DİZİNİ ................................................................................................................. xiii
HARİTALAR DİZİNİ ............................................................................................................. xiv
KISALTMALAR DİZİNİ ........................................................................................................ xv
EKLER LİSTESİ .................................................................................................................... xvii
GİRİŞ .......................................................................................................................................... 1
1. BÖLÜM ............................................................................................................................... 16
1. ANTİK ÇAĞ’DA PARFÜMÜN GELİŞİMİ ....................................................................... 16
1.1. Parfümün Kökeni .......................................................................................................... 16
1.2. Parfümle Bağlantılı Mitolojiler ..................................................................................... 19
1.3. Parfüm Yapımında Kullanılan Hammaddeler .............................................................. 23
1.3.1. Bolanos ............................................................................................................... 25
1.3.2. Eğir Otu, Saz ....................................................................................................... 25
1.3.3. Ardıç ................................................................................................................... 26
1.3.4. Zambak ............................................................................................................... 27
1.3.5. Kına ..................................................................................................................... 28
1.3.6. Nilüfer Çiçeği ..................................................................................................... 29
1.3.7. Mersin Ağacı ...................................................................................................... 30
1.3.8. Gül ...................................................................................................................... 30
1.3.9. Mercanköşk ......................................................................................................... 31
1.3.10. Sığır Dili ........................................................................................................... 31
1.3.11. Aspalathus ......................................................................................................... 32
x
1.3.12. Tarçın ................................................................................................................ 32
1.3.13. Süsen ................................................................................................................. 32
1.3.14. Safran ................................................................................................................ 33
1.3.15. Hint Sümbülü .................................................................................................... 34
1.3.16. Anason .............................................................................................................. 35
1.3.17. Defne ................................................................................................................. 35
1.3.18. Hint Kamışı ....................................................................................................... 36
1.3.19. Kakule ............................................................................................................... 36
1.3.20. Çemen Otu ........................................................................................................ 37
1.3.21. Sümbül .............................................................................................................. 37
1.3.22. Lavanta ............................................................................................................. 38
1.3.23. Nane .................................................................................................................. 38
1.3.24. Nergis ................................................................................................................ 38
1.3.25. Kekik ................................................................................................................. 39
1.3.26. Menekşe ............................................................................................................ 40
1.3.27. Zencefil ............................................................................................................. 40
1.4. Parfüm Üretim Teknikleri ............................................................................................. 40
1.4.1. Damıtma ............................................................................................................. 41
1.4.2. Presleme .............................................................................................................. 43
1.5. Sakızlar ve Reçineler .................................................................................................... 44
1.5.1. Köknar ................................................................................................................ 45
1.5.2. Pistacia ................................................................................................................ 45
1.5.3. Laden .................................................................................................................. 45
1.5.4. Buhur, Günlük, Tütsü ......................................................................................... 46
1.5.5. Mür ..................................................................................................................... 46
1.6. Yağlar ............................................................................................................................ 47
1.6.1. Badem Yağı ........................................................................................................ 47
xi
1.6.2. Balanos Yağı ....................................................................................................... 48
1.6.3. Zeytin Yağı ......................................................................................................... 48
1.7. Parfümün Günlük Yaşamdaki Yeri ............................................................................... 50
2. BÖLÜM ............................................................................................................................... 55
2. TİCARİ EMTİA OLARAK PARFÜM ................................................................................ 55
2.1. Parfüm Üretim Bölgeleri .............................................................................................. 55
2.1.1. Anadolu Dışında Parfüm Üretim Bölgeleri........................................................... 55
2.1.1.1. Filistin ....................................................................................................... 55
2.1.1.2. Hellas ........................................................................................................ 57
2.1.1.3. Delos ......................................................................................................... 61
2.1.1.4. İtalya ......................................................................................................... 65
2.1.2. Anadolu’da Önemli Parfüm Üretim Bölgeleri ...................................................... 69
2.1.2.1. Ionia .......................................................................................................... 71
2.1.2.2. Lydia ......................................................................................................... 75
2.1.2.3. Lykia ......................................................................................................... 80
2.2. Parfüm Ticaret Ağı ..................................................................................................... 88
2.2.1. Hammadde İtlahat ve İhracatı ............................................................................. 89
2.2.2. Ticaret ve Limanlar ............................................................................................. 95
2.2.3. Rotalar ................................................................................................................. 98
2.3. Saklama ve Taşıma Kapları ........................................................................................ 99
2.3.1. Alabastron ......................................................................................................... 101
2.3.2. Unguentarium ................................................................................................... 105
2.3.3. Lekythos ........................................................................................................... 108
2.3.4. Aryballos ........................................................................................................... 109
2.3.5. Amphoriskos ..................................................................................................... 111
2.3.6. Lydion ............................................................................................................... 113
3. BÖLÜM ............................................................................................................................. 115
xii
3. DUYULAR VE DUYGULAR ........................................................................................... 115
3.1. Antik Çağ Kaynaklarına Göre Parfüm Tercihleri ....................................................... 115
3.1.1. Hellen Edebiyatında Parfüm .......................................................................... 119
3.1.2. Latin Edebiyatında Parfüm ............................................................................. 140
4. TARTIŞMA VE SONUÇ ................................................................................................. 178
5. KAYNAKLAR .................................................................................................................. 184
ÖZGEÇMİŞ .......................................................................................................................... 194 |
tr_TR |
dc.language.iso |
tur |
tr_TR |
dc.publisher |
Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü |
tr_TR |
dc.rights |
info:eu-repo/semantics/embargoedAccess |
tr_TR |
dc.subject |
Parfüm, Antik Çağ’da Parfüm, koku, his, duygu |
tr_TR |
dc.title |
Antik Çağ'da Parfüm |
tr_TR |
dc.type |
masterThesis |
tr_TR |
dc.contributor.department |
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Anabilim Dalı |
tr_TR |