http://hdl.handle.net/11607/2307 Thu, 23 Apr 2026 17:01:46 GMT 2026-04-23T17:01:46Z http://hdl.handle.net/11607/2399 Büyükşehir belediye kanununun Kahramanmaraş ili ölçeğinde analizi Gürbüz, Mehmet; Yıldırım, Uğur; Belli, Aziz Türkiye’de şehirlerin nüfus ve mekânsal alan olarak büyümesi ve toplumun belediyelerden hizmet beklentilerinin artması, belediye kanununda yeni düzenlemeler yapma ihtiyacını doğurmuştur. Bu nedenle, 1982 Anayasasında büyük yerleşim birimleri için özel yönetim birimleri kurulabilir hükmü getirilmiş ve bu hükme dayanılarak 1984 yılında ilk defa büyükşehir belediyesi (BŞB) kurulmuştur. Daha sonra büyükşehir belediyesi ile ilgili birkaç düzenleme yapılmış ve son olarak 2012 yılında 6360 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu çıkarılmıştır. Bu kanunla birlikte 2014 yılı yerel seçimlerinden sonra büyükşehir olan Kahramanmaraş’ta, belediye sınırı il mülki sınırları ile birleştirilmiş, belde belediyeleri kapatılmış, belde, bucak ve köylerin idari statüleri kaldırılarak tüzel kişiliği olmayan mahalle statüsüne dönüştürülmüştür. Büyükşehir kanunu kabul edilmeden önce sadece şehir ve kasabaların mücavir alan sınırı içerisinde hizmet veren belediyeler, bu kanun ile beraber kırsal yerleşmelere de hizmet vermeye başlamıştır. Bu değişiklik belediye yönetim anlayışında bir ezberi bozmuş ve merkez (şehir) yönetiminden mekânsal alan yönetimine geçilmiştir. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi’nin hizmet alanının mülki sınırlar olarak belirlenmesi ve belde belediyelerinin kapatılması ölçek ekonomileri bakımından olumlu bir gelişme olup belediye hizmetlerinin etkin ve verimli sunulması yoluyla hizmet birim maliyetlerinin düşürülmesi sağlanacaktır. Fakat il merkezinden yüksek ve sıradağlarla ayrılmış kuzey bölgelerinde hizmet maliyetinin artacağı, görev, yetki, sorumluluk, temsil ve katılım açısından önemli değişiklikler ortaya çıkacağı belirlenmiştir. Kahramanmaraş ilindeki belediyeler arasında değişen görev, yetki ve sorumluluk dağılımının rantabl bir şekilde sürdürülmesi mümkün görülmemektedir. Büyükşehir belediyesinin yükümlü olduğu hizmetlerini sorumlu olduğu bölgelere götürmesinde ilin coğrafi büyüklüğü, topografik çeşitliliği ve mekânsal uzaklığı hizmetlerin kalite ve birim maliyeti kadar hizmetin ihtiyaç olduğu zamanda ulaştırılmasını da etkileyecektir. Aynı zamanda şehirler için hazırlanan belediye mevzuatımız ve hizmet kültürümüz kırsal alanlara hizmet vermeye uygun değildir. Bu nedenle Büyükşehir Belediye Kanunu ile belediye hizmet alanına giren kırsal bölgelerde kırsal politikaların uygulanmasında yeni sorunlar ortaya çıkabilir. Öte yandan yerel yönetimlerde yetki, kaynak ve ölçek büyüklüğünü artıralım anlayışına dayanılarak yapılan yönetsel dönüşümle ve bütünşehir/büyükşehir düzenlemesi ile ilin coğrafi/mülki sınırlarına taşınması bölgesel yönetim tartışmalarını da beraberinde getirecektir.; Growing expectations of public from municipalities and growing cities as in population and geopraphical create a need in new regulation in Municipaility Law in Turkey. Because of this, in 1982, a new law was effective which is constant of bringing new management organization in large population areas. Based upon this law, first metropolitan municipality was established in 1984. After that there has been some regulation, at last, Metropolitan municipality Law numbered as 6360 has been effective in 2012. Kahramanmaraş has become Metropolitan Municipality after elections in 2014, There have been some changes with becoming metropolitan municipality such as; Municipality border was combined with city borders., Town municipalites were closed, administrative statues of town, district, village were cancelled and they converted to neighborhood which has no legal entity. Before accepting Metropolitan Municipalites, municipalities which are giving services to town and cities are started to give sercies to rural settlements too. This changement made concept of management understanding and it become from central (city) management to area management. Defining borders of Metropolitan Municipality of Kahramanmaraş as city borders and closing town municipalites are positive improvement in term of economics scale. It also decrease cost of services and give services more effectively. However, there are some locations which are North of city and are seperated from city with high mountains. It is certain that cost of service will be higher in these locations and there will be important changes in duty, charge, responssabilities, contributions and representaion. It was not possible to continue giving servies in a profitable level in scope of distribution duty,charge and responsabilities because of these changes. Geopraphical growth, topographical diversity and spatial distance will effect quality and cost of services, delivering services in time needed. In the same time, our municipality legistation, services culture are not convenient in giving services in rural settlements. Because of this, there will be some problems in application of rural politics in rural settlements which are entered services area of municipality with Metropolitan Municipality Law. Moreover, some local managerial arguments will arise because of city borders changed from geopraphical and territorial borders with the changement of metropolictan city to big city arrangement, managerial transformation based upon duty, resource and scale increase understanding. Wed, 01 Jan 2014 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11607/2399 2014-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11607/2394 Türkiye’de 6360 sayılı yasa ile yeni kurulan büyükşehir belediyeleri: Manisa Büyükşehir Belediyesi örneği Ökmen, Mustafa; Arslan, Recep Hızlı kentleşme sonucunda büyük kentlerin daha çok büyümesi belediye sınırları dışında düzensiz ve plansız gelişmelere yol açınca, Türkiye’de büyükşehirlerin yönetiminde özel modeller arayışı güncellik kazanmıştır. Bu bağlamda 1984 yılında İstanbul, İzmir ve Ankara; 1986 yılında Adana; 1987 yılında Bursa, Konya, Gaziantep; 1988 yılında Kayseri; 1993 yılında Samsun, Diyarbakır, Erzurum, İzmit (Kocaeli), Eskişehir, Mersin ve Antalya; 2000 yılında da Sakarya (Adapazarı) Belediyeleri; büyükşehir belediyelerine dönüştürülmüştür. 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı yasa ile 16 olan büyükşehir belediyesi sayısı 29’a çıkarılmıştır. 6360 sayılı yasa ile Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, K. Maraş, Mardin, Malatya, Manisa, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinin belediyeleri büyükşehir statüsüne kavuşmuştur. 2013 yılının Mart ayında çıkarılan 6447 sayılı yasa ile Ordu ili de büyükşehir statüsüne kavuşmuş böylece bu yasaların 30 Mart 2014 tarihinde yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye’deki büyükşehir belediye sayısı 30’a yükselmiştir. Bu çalışmada 6360 Sayılı Yasa’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte büyükşehir belediyesi statüsüne kavuşmuş olan Manisa’nın genel tanıtımı (yerleşim, nüfus, gelişmişlik vb. açılardan) yapılmakta, kentin mekânsal gelişimi, kentte belediyeciliğin tarihi gelişimi, kentin büyükşehir olma süreci, kentin büyükşehir olması sonrasındaki durum ortaya konulmaktadır.; In search of specific models in management of metropolitan municipalities in Turkey has gained popularity in consequence of further expansion of big/large cities rather outside the municipal boundaries due to rapid urbanization leads irregular and unplanned development. In this context, İstanbul, İzmir and Ankara in 1984; Adana in 1986; Bursa, Konya, Gaziantep in 1987; Kayseri in 1988; Samsun, Diyarbakır, Erzurum, İzmit (Kocaeli), Eskişehir, Mersin and Antalya in 1993, and Sakarya (Adapazari) Municipalities in 2000 was converted to metropolitan municipalities With the law numbered 6360 enacted in 2012, the number of metropolitan municipalities which was 16 has been increased to 29. With Law Number 6360, Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, K. Maras, Mardin, Malatya, Manisa, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa and Van Sanliurfa and Van provinces gained the status of metropolitan municipalities. With the law numbered 6447 issued in March of 2013, Ordu has also gained the status of metropolitan so with these laws go into effect on March 30, 2014 the number of metropolitan municipalities in Turkey has increased to 30. In this study, with the enactment of Law Number 6360, general presentation (in terms of settlement, population, development and etc.) of Manisa which has gained the status of metropolitan municipality is made and spatial development of the city, municipal development in the city's history, the city's process of becoming metropolitan, after that the city's metropolitan status is presented. Wed, 01 Jan 2014 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11607/2394 2014-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11607/2393 Malatya Büyükşehir Belediyesi : arakentten bütünkente bir dönüşüm hikâyesi Demiral, Berkan; Evin, Hakan Malatya kenti Anadolu’nun kuzeyi ile güneyini, batısı ile doğusunu birleştiren bir kavşak noktasındadır. Bu nedenle tarihin ilk dönemlerinden beri hep stratejik bir yerleşim merkezi durumunda olmuştur. Cumhuriyet döneminde de bu nedenle öncü sanayiler bu kente kurulmuş ve bölgesel kalkınmanın da yardımcısı olması hedeflenmiştir. Ancak kentin hinterlandındaki diğer kentlerden beslenememesi başta olmak üzere çeşitli nedenlerden dolayı beklenen büyümeyi (ekonomik, demografik vb.) gerçekleştirememiştir. Geçen süreç içerisinde merkezi yönetimin son dönemlerdeki politikalarıyla kente büyükşehir statüsü verilmiştir. Yalnızca nüfus büyüklüğüne dayalı olarak alınan bu kararın ne gibi etkileri olacağı bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada yapılan tesbitler yalnızca Malatya kentine değil bu yasadan yararlanan diğer kentler için de geçerli olabilecek unsurları içermektedir.; The city of Malatya is at the crossroads uniting the North and South and the West and the east of Anatolia. That’s why it has always been a strategic center of settlement since the early history. The Pioneer industries were established in this city and they were aimed to support the regional development in the Republican Period because of the reason mentioned above. But the city did not achieve the expected growth growth (economic, demographic etc.) because of the reasons that it wasn’t subsidized by the other cities in its hinterland and etc. In the meantime, the city has taken the statue of metropolitan municipality as a result of central government politics. The effects of this decision made by only taking the population into consideration will be the focus of this study, the findings of this study is not only about the city of Malatya but they also contain factors that are current for the other cities benefiting from the law. Wed, 01 Jan 2014 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11607/2393 2014-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11607/2392 Hatay Büyükşehir Belediyesi Adıgüzel, Şenol 6360 sayılı Yasa kapsamında kurulanlarla birlikte, Türkiye’de büyükşehir belediyesi sayısı otuza yükselmiştir. Yeni yasa, büyükşehir belediyelerinin sınırını ilin mülki sınırları ile örtüştürmüştür. Hatay Büyükşehir Belediyesi de 6360 sayılı Yasa ile kurulmuş olan büyükşehir belediyelerinden biridir. Hatay’da büyükşehir kurulması ile ilde yeni bir yönetsel yapı ortaya çıkmıştır. İlde büyükşehir belediyesi kurulmasının yönetsel etkilerinin yanı sıra siyasal, mali, kentsel ve sosyal etkileri de söz konusudur. Özellikle büyük ilçelerin bölünmesi yöntemiyle yeni ilçelerin kurulması ve bazı ilçelerin sınırlarının değiştirilmesinin önemli siyasal etkileri olmuştur. Bu siyasal etkiler 2014 Yerel Seçimlerinde somut olarak ortaya çıkmıştır. Hatay’da büyükşehir belediyesi kurulmuş olmasının ilin gelişimi, altyapı sorunları, kentsel alanların planlanması vb. gibi konularda katkılarının ne yönde olacağı, gelecek dönemlerdeki uygulama süreci içerisinde görülecektir.; The number of metropolitan municipalities in Turkey has increased to thirty in the context of the law number 6360 together with newly established. The new law has overlapped the metropolitan municipal borders with the provincial borders. Hatay metropolitan municipality is also one of newly established metropolitan municipalities under the law number 6360. A new administrative structure has emerged in the province after becoming the metropolitan municipalities of Hatay. Not only the administrative effects of the law in the province, it has been also observed that there are political, financial, urban and social effects in the agenda. In particular, after the foundation of new districts thanks to the way of dividing of large districts, and the alteration of some districts’ border have caused the significant political effects. These political effects have been concretely appeared in the results of the 2014 local election in Turkey. To what extent the formation of a metropolitan municipality in Hatay will contribute to the issues of development, infrastructure, and the planning of urban area so others are to be seen in practice in the following periods. Wed, 01 Jan 2014 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11607/2392 2014-01-01T00:00:00Z