Kornea yaralarında rosmarinik asitin iyileşme üzerine etkisinin araştırılması

Abstract

Amaç: Geleneksel tedavi yaklaşımları öncelikle yeniden epitelizasyonu desteklemeyi ve ikincil enfeksiyonları önlemeyi amaçlar; ancak etkinlikleri genellikle inflamasyonun yetersiz kontrolü ve oküler yüzeyde optimal olmayan tutunma süresi ile sınırlıdır. Bu nedenle, sadece epitel onarımını hızlandırmakla kalmayıp aynı zamanda inflamatuar yanıtı modüle eden ve ilaç biyoyararlanımını artıran yeni lokal ajanlar geliştirmeye yönelik artan bir ilgi vardır. Bu nedenle sunulan tez çalışmasında, rosmarinik asitin kornea yara iyileşmesindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, toplamda 51 adet olmak üzere, erişkin dişi Sprague-Dawley ırkı rat kullanılmıştır. Kontrol, kitosan ile rosmarinik asit+kitosan olmak üzere üç grupta toplam 51 gözde korneal hasar oluşturulmuştur. Deneme modelindeki ratların sol gözünde 3 mm çapında korneal yara oluşturma işlemi gerçekleştirilmiştir. Ratlarda korneal hasar oluşturulduktan sonra 0,12, 24, 36, 48, 60, 72 ve 84. saatlerde floresein boyama yapılarak kobalt mavisi ışık altında fotoğraf çekilmiştir. Kornea yaralarının fotoğrafları cetvel, slit lamp ve kamera yardımıyla görüntülenmiştir ve bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Image J programı kullanılarak lezyonun çeperi poligon yöntemi ile işaretlenerek µm2 cinsinden ölçülüp kaydedilmiştir. 36. ve 84. saatlerde ötenazi yapılıp histopatolojik inceleme için örnekler alınmıştır. Bulgular: Yapılan çalışmada, eş boyutta oluşturulan lezyonlarda 12., 24., 36., 48., 60., 72. ve 84. saatlerde rosmarinik asit+kitosanın daha etkili olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, gerçekleştirilen histopatolojik incelemeler sonucunda da rosmarinik asit+kitosan karışımının üstün başarı gösterdiği belirlenmiştir. Sonuçlar: Bu çalışmanın bulguları, rosmarinik asit+kitosanın lokal uygulamasının deneysel kornea epitel yara iyileşmesinde önemli bir terapötik avantaj sağladığını açıkça göstermektedir. Hem kontrol hem de yalnızca kitosan uygulanan gruplarla karşılaştırıldığında, kombine formülasyonun daha hızlı yara kapanmasına, değerlendirilen tüm zaman noktalarında lezyon boyutunda belirgin azalmaya ve klinik iyileşme sonuçlarında iyileşmeye yol açtığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar, uygun bir taşıyıcı sistem aracılığıyla uygulanan rosmarinik asidin epitel rejenerasyonunu hızlandırmada kritik bir rol oynadığını doğrulamaktadır.