Please use this identifier to cite or link to this item:
http://hdl.handle.net/11607/5474Full metadata record
| DC Field | Value | Language |
|---|---|---|
| dc.contributor.advisor | KARAÇAM, Zekiye | - |
| dc.contributor.author | TELLİ, Ayberk Asena | - |
| dc.date.accessioned | 2026-06-19T11:53:48Z | - |
| dc.date.available | 2026-06-19T11:53:48Z | - |
| dc.date.issued | 2026-06-19 | - |
| dc.date.submitted | 2026-06-02 | - |
| dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/11607/5474 | - |
| dc.description.abstract | Amaç: Çalışmanın amacı, elektif sezaryen doğumda ebeveyn ve sağlık profesyonellerinin yaklaşımlarına dayalı olarak karar verme sürecini gömülü teori ile keşfetmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan gömülü teori ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma 01 Mart 2023 – 31 Aralık 2025 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışma üç hastanede, yedi İlçe Sağlık Müdürlüğü’nde ve 11 Aile Sağlığı Merkezi’nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dokuz doktor, 24 ebe ve hemşire, dokuz anne ve 11 baba dahil edilmiştir. Çalışma verilerinin toplanmasında tanıtıcı bilgi formu ve nitel veriler için ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde istatistik paket programı Statistical Package for the Social Sciences Version 18,0 kullanılmıştır. Nitel veriler için MAXQDA programı kullanılmıştır. Kodlamalar ve analitik notlar birleştirilerek bir model geliştirilmiştir. Bulgular: Çalışmanın nitel bölümünde katılımcılarla olan görüşmelerdeki ifadeler sonucunda 5378 kod oluşturulmuştur. Bir adet ana kategori belirlenmiştir. Bu ana kategori “Karar Vericilerin Dönüm Noktası” şeklinde kadının izi ve doktorun varlığı olarak modelde sunulmuştur. Bu ana kategori altı temadan oluşmuştur. Bunlar; “engelleyici çevresel tetikleyiciler”, “özerklik çabası”, “ihtimalleri güvenli hale dönüştürme”, “ortamın kısıtlılığında çalışmanın ve bakımın zorluğu”, “doktorun mühendislik anlayışı” ve “yaklaşımlarda görece değişim” temalarıdır. Sonuç: Bu çalışmada annenin ve doktorun sezaryen doğuma karar verme sürecinde etkili olduğu görülmüştür. Çalışmada sezaryeni azaltmaya yönelik yaklaşımlar bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Elektif Sezaryen Doğum, Karar verme süreci, Gömülü Teori, Ebelik | tr_TR |
| dc.description.tableofcontents | KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….……… i ÖN SÖZ ……………………………………………………………...…………….. ii İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..…….…. iii SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ…..…………………….…………….… vii ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………...…… viii RESİMLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………..…… x TABLOLAR DİZİNİ .………….…………………………...……………………… xi ÖZET ……………………………………………………………………………..… xii ABSTRACT ………………………………………………………………….…….. xiii 1. GİRİŞ ...………………….…………………...……………………….….…..….. 1 1.1. Problemin Tanımı ve Önemi …………………………………….….…………. 1 1.2. Araştırmanın Amacı ..………………………………………..………….…….. 3 1.3. Araştırmanın Soruları…. ……………….………………………..…………….. 3 2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....….. 4 2.1. Normal Doğum…………………………………….……………………... 4 2.2. Sezaryen Doğum…………….……….….…… …………………………. 4 2.2.1. Sezaryen Doğum Endikasyonları .….………………………………….…..... 5 2.2.2. Dünya’da ve Türkiye’de Sezaryen Doğum Oranları …...……………….…… 6 2.2.3. Sezaryen Doğumun Anneye Etkileri ….………………….………….............. 10 2.2.4. Sezaryen Doğumun Yenidoğana Etkileri…………..……………..………….. 12 2.3. Elektif Sezaryen Doğum..………………………………..………….. 13 2.3.1. Elektif Sezaryen Doğumun Nedenleri ....………………………………...….. 13 2.3.2. Elektif Sezaryen Doğumu Azaltmada Çözüm Önerileri .....…………………. 15 2.3.2.1. Elektif Sezaryen Doğumu Azaltmada Ebelerin Rolü………………………. 16 3. GEREÇ VE YÖNTEM ...…...…………………………………….…..…………. 17 3.1. Araştırmanın Tipi …………………………………………….....…...……….... 17 3.1.1. Gömülü Teori ………………………………………….........….........….…… 17 3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri …………………………………….. 19 3.3. Araştırmanın Zaman Çizelgesi …………………………………………….…... 21 3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi …………………………………………… 21 3.5. Araştırmaya Alınma ve Araştırmadan Dışlanma Kriterleri …....….........….… 22 3.6. Veri Toplama Araçları ………………………………………………………… 23 3.7. Ön Uygulama ...…………………………………………………..…...……….. 25 3.8. Verilerin Toplanması ……………………………………………...…...………. 25 3.8.1. Analitik Notlar- Memo Yazımı …………………………….....…...……….... 26 3.9. Verilerin Değerlendirilmesi …………………………………….....…...………. 27 3.10. Araştırmanın Geçerliliği ve Güvenilirliği ……………………..…...………. 29 3.11. Verilerin Analizi …...………………………………………….....…...………. 30 3.11.1. Başlangıç Kodlama ……………………………….....…...………............. 32 3.11.2. Vivo Kodlama……………………………………….....…...………............ 32 3.11.3. Odaklı Kodlama ………………………………………….....…...………..... 32 3.11.4. Teorik Kodlama ………………………………………………..…...………. 33 3.11.5. Teorik Örnekleme ve Veri Doyumu ...……………………………………… 33 3.11.6. Teoeriye Ulaşma …...……………………………………………………..... 34 3.12. Araştırmacı Rolü ...………………………………………….....…...……….... 34 3.13. Araştırmanın Etik Yönü ...…………..……………………….....…...………... 35 3.14. Araştırma Sürecinde Yaşanan Güçlükler ..…………………….....………. 36 4. BULGULAR ..……………………………………………………….....…...…... 37 4.1. Tanıtıcı Özelliklere İlişkin Bulgular ..………………………............................. 37 4.1.1. Annelerin Tanıtıcı Özelliklerine İlişkin Bulgular ..………………………….. 37 4.1.2. Babaların Tanıtıcı Özelliklerine İlişkin Bulgular ..…………………….…….. 38 4.1.3. Doktorların Tanıtıcı Özelliklerine İlişkin Bulgular ...………………………... 39 4.1.4. Ebe ve Hemşirelerin Tanıtıcı Özelliklerine İlişkin Bulgular ..………………. 40 4.2. Nitel Verilere İlişkin Bulgular ..……………………………..………………… 43 4.2.1. Karar Vericilerin Dönüm Noktası …..………………………….…………… 43 4.2.1.1. Engelleyici Çevresel Tetikleyiciler …..…………………………………… 46 4.2.1.1.1. Çeşitliliğin Yansıması: “Ya Şöyle Açıkçası Bu Kesime Göre Değişmekte”…………………………………………………………………………. 47 4.2.1.1.2. Yanılgılı Bilgi Erişimi: “Çoğunluğa Uyma Hani Sürü Psikolojisi Oluyor”…………………………………………………………………………….. 56 4.2.1.1.3. Büyüklerin Deneyim Baskınlığı: “Anneler İşin İçine Giriyor”.………….. 62 4.2.1.2. Özerklik Çabası …………………………………………………………….. 63 4.2.1.2.1. Özerklik Arama: “Son Karar Bana Aitti” ...……………………………… 64 4.2.1.2.2. Özerklik Bulma: “Bu Doğumu Kadın Yapmaktadır Kadının Bedenidir”... 66 4.2.1.3. İhtimalleri Güvenli Hale Dönüştürme ……………………………………… 69 4.2.1.3.1. Zamansal Kolaylık: “Planlanan Saatte Planlanan Şekilde Oldu Planlı Olmak Belki Faydalı Olmuş Olabilir” ……………….……………………………... 70 4.2.1.3.2. Olumlama Arayışı: “İyi ki Yapmışım Diyorum” …..……………………. 73 4.2.1.3.3. Kaçılan Deneyim: “Korku Unsuru Çok Fazlaydı. Canımın Acıyacağını Düşündüğüm İçin” ………………………………………………………………… 85 4.2.1.4. Ortamın Kısıtlılığında Çalışmanın ve Bakımın Zorluğu …………………... 92 4.2.1.4.1. Elverişsiz Düzen: “Uykusuz Uzun Süre Mesailer” …………………….... 93 4.2.1.4.2. Bakım Deneyim Memnuniyetsizliği: “Devlette Yapmak Kesinlikle İstemedim” ………………………………………………………………………… 96 4.2.1.5. Doktorun Mühendislik Anlayışı ……………………………………………. 100 4.2.1.5.1. Güven Aşılayışıcı: “Tamamen Profesyonellere Bıraktık Doktorumuz Ne Önerdiyse O Şekilde İlerledik” ……………………………………………………... 101 4.2.1.5.2. Hukuki Süreç Baskısı: “8 Tane Dava Yerim” ……………………………. 104 4.2.1.5.3. Kolaylık Arayışı: “Emek Açısından Düşünürsek Daha Kolaydır” ………. 108 4.2.1.6. Yaklaşımlarda Görece Değişim ……………………………………………. 109 4.2.1.6.1. Politik ve Kurumsal Mekanizmaların Değişimi ...……………………….. 112 4.2.1.6.1.1. Klinik Uygunluk ve Yetkinlik: “İşin Sonunda Tıp Bizi Nereye Götürüyorsa” ……………………………………………………………………….. 113 4.2.1.6.1.2. Ebelik Ruhuyla Bakım: “Doğum Aslında Ebenin İşi Biz En Zorlu Kısmı Biz Yaşıyoruz” ……………………………………………………………... 118 4.2.1.6.1.3. Araştırıp Geliştirme: “Yılda 1.500 Doğum Yapıldığında 1.000 Tanesi Sezaryen 500’ü Normal Doğumsa Bunu Araştırmalı- Öncelikle Yaptırımlar Değiştirilmeli Politika Değiştirilmeli” ……………………………………………... 123 4.2.1.6.1.4. Ortamı Zenginleştirme: “Konforlu Daha İzole Bir Ortamda Belki Daha Çok Vakit Ayrılarak Yapılabilen Bir Doğum Olsa Daha Farklı Olabilirdi” ….…… 126 4.2.1.6.1.5. Güvenlik Seçeneğine Öncelik: “Doktorları ve Doğumla İlgilenen Personeli Korumamız Lazım” ……………………………………………………… 128 4.2.1.6.2. Tıbbileşmiş Mühendislikten Uzaklaşma: “Biz Daha Mühendislik Kısmındayızdır Onlar Biraz Daha Böyle Daha Analık Kısmında” ..……………..... 129 4.2.1.6.2.1. Zararlarını Anlama: “Kendinin Elinde Ölümle Burun Buruna Gelebilir”…………………………………………………………………………… 130 4.2.1.6.3. Doğal Akışa Çağrı ………………………………………………………... 136 4.2.1.6.3.1. Yararlılığa Vurgu: “Uzun Vadede En Karlısı Normal Doğum” ……….. 139 4.2.1.6.3.2. Hazır Olma: “Bu Bir Aidiyet Bir Kabullenme Süreci Vajinal Doğum Bir İstek” …………………………………………………………………………… 144 4.2.1.6.4. Motivasyon ve Bilgiye Erişim ...…………………………………………. 151 4.2.1.6.4.1. Sağlık Yararlarını Edinme: “Bütün Toplumun Önce Eğitilmesi” ……… 152 4.2.1.6.4.2. Özendirme: “Biz Onu Profesyonel Bir Şekilde Yoluna Sokarız” ...……. 154 4.2.1.6.4.3. Erişebilir Bilgi Kontrolü: “Gebe Okuluna Herkes Gidebilse ya da Gitmeyi Kabul Etse” ………………………………………………………………... 156 4.2.2. Vivo Kodlar ………………………………………………………………… 158 5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…. 160 5.1. Çalışmanın Sınırlılıkları ………………………………………………………... 166 6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….…... 167 6.1. Sonuçlar ………………………………………………………………………... 167 6.2. Öneriler ………………………………………………………………………… 168 7. KAYNAKLAR .……………………………...……...……………………….….. 169 8. EKLER…………………………………………………………………………... 185 Ek 1 (Anket Formları ve Yarı Yapılandırılmış Sorular) …………………...…….…. 185 Ek 2 (Güncellenmiş Soru Formu) ...………………………………………………… 190 Ek 3 (Çalışma Sürecinde Araştırmacı Tarafından Oluşturulan Model)……………... 191 Ek 4 (Nitel Araştırmaların Raporlanmasında Kullanılan COREQ Kriterlerinin Türkçe Uyarlaması)………………………………………………………………… 192 Ek 5 (Etik Kurul İzni) ...…………………………………………………………….. 194 Ek 6 (Önemli Değişiklik Formu)…………………………………………………… 195 Ek 7 (Kurum İzinleri)………………………………………………………………... 196 Ek 8 (Memo yazımı ile ilgili örnek)………………………………………………… 206 Ek 9 (MAXQDA Programında Yapılan Kod Örneği) ……………………………... 207 9. BİLİMSEL ETİK BEYANI ……………….……………………………………… 208 10. ÖZ GEÇMİŞ …..…………………………………...…………………………… 209 | tr_TR |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | tr_TR |
| dc.subject | Elektif sezaryen doğum, Karar verme süreci, Gömülü teori, Ebelik | tr_TR |
| dc.title | ELEKTİF SEZARYEN DOĞUMDA EBEVEYN VE SAĞLIK PROFESYONELLERİNİN YAKLAŞIMLARINA DAYALI KARAR VERME SÜRECİ: GÖMÜLÜ TEORİ ÇALIŞMASI | tr_TR |
| dc.type | doctoralThesis | tr_TR |
| Appears in Collections: | Doktora | |
Files in This Item:
| File | Description | Size | Format | |
|---|---|---|---|---|
| AYBERK ASENA TELLİ DOKTORA TEZİ1.docx | Doktora Tezi | 6.42 MB | Microsoft Word XML | View/Open |
Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.