ELEKTİF SEZARYEN DOĞUMDA EBEVEYN VE SAĞLIK PROFESYONELLERİNİN YAKLAŞIMLARINA DAYALI KARAR VERME SÜRECİ: GÖMÜLÜ TEORİ ÇALIŞMASI

Abstract

Amaç: Çalışmanın amacı, elektif sezaryen doğumda ebeveyn ve sağlık profesyonellerinin yaklaşımlarına dayalı olarak karar verme sürecini gömülü teori ile keşfetmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan gömülü teori ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma 01 Mart 2023 – 31 Aralık 2025 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışma üç hastanede, yedi İlçe Sağlık Müdürlüğü’nde ve 11 Aile Sağlığı Merkezi’nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dokuz doktor, 24 ebe ve hemşire, dokuz anne ve 11 baba dahil edilmiştir. Çalışma verilerinin toplanmasında tanıtıcı bilgi formu ve nitel veriler için ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde istatistik paket programı Statistical Package for the Social Sciences Version 18,0 kullanılmıştır. Nitel veriler için MAXQDA programı kullanılmıştır. Kodlamalar ve analitik notlar birleştirilerek bir model geliştirilmiştir. Bulgular: Çalışmanın nitel bölümünde katılımcılarla olan görüşmelerdeki ifadeler sonucunda 5378 kod oluşturulmuştur. Bir adet ana kategori belirlenmiştir. Bu ana kategori “Karar Vericilerin Dönüm Noktası” şeklinde kadının izi ve doktorun varlığı olarak modelde sunulmuştur. Bu ana kategori altı temadan oluşmuştur. Bunlar; “engelleyici çevresel tetikleyiciler”, “özerklik çabası”, “ihtimalleri güvenli hale dönüştürme”, “ortamın kısıtlılığında çalışmanın ve bakımın zorluğu”, “doktorun mühendislik anlayışı” ve “yaklaşımlarda görece değişim” temalarıdır. Sonuç: Bu çalışmada annenin ve doktorun sezaryen doğuma karar verme sürecinde etkili olduğu görülmüştür. Çalışmada sezaryeni azaltmaya yönelik yaklaşımlar bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Elektif Sezaryen Doğum, Karar verme süreci, Gömülü Teori, Ebelik