ÇEVRE SAĞLIĞI PROGRAMI ÖĞRENCİLERİNİN YAŞLI AYRIMCILIĞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı, çevre sağlığı programı öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına yönelik tutumlarını ve bu tutumlarla ilişkili sosyodemografik faktörleri incelemektir. Gereç ve Yöntem:Araştırma, kesitsel tipte olup Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Çevre Sağlığı Programı’nda öğrenim gören tüm öğrenciler (N=120) evreni oluşturmuştur. Çalışmanın örneklemini araştırmaya katılmayı kabul eden 76 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın uygulaması 10.02.2025–02.02.2026 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler, “Sosyodemografik Sorular Formu”, “Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği” ile toplanılmıştır. Araştırma öncesi etik kurul izni, onam ve ilgili kurum izni alınmıştır. Anket, 10 Mart 2025-10 Eylül 2025 (6 ay) tarihleri arasında uygulanmış olup anket süresi 10-15 dakikadır. Analiz öncesi veriler normal dağılım açısından Skewness-Kurtosis testleri ile değerlendirilmiş olup verilerin normal dağılıma uyduğu bulunmuştur. Tanımlayıcı istatistiklerde aritmetik ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde dağılımları; grup karşılaştırmalarında Independent Samples t-testi ve One Way ANOVA; değişkenler arası ilişkilerde Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. İleri düzey analizlerde Aşamalı Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi (Backward Elimination yöntemi) uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 20,25±3,60 olup, %61,8'i kadın, %38,2'si erkektir. Çoğunlukla çekirdek aile yapısına sahip olan katılımcıların %13,2'inin evlerinde yaşlı birey bulunmaktadır. Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği toplam puanı 79,91±13,53 olup, yaşlılara yönelik tutumların genel olarak orta düzeyde olumlu olduğunu göstermektedir. Diğer bir alt boyut olan "Yaşlının Yaşamını Sınırlama"da katılımcıların ortalama puanı 35,36±6,63'tür. "Yaşlıya Yönelik Olumsuz Ayrımcılık" ise düşük bir seviyede kalmıştır (16,70±4,46). Katılımcıların yaşadığı yer, aile yapısı, ebeveynlerin eğitim durumu gibi faktörler yaşlı ayrımcılığı tutumunu etkilememektedir. Ancak, büyük ebeveyniyle birlikte yaşayan katılımcılar, yaşlı ayrımcılığı tutum ölçeğinde daha yüksek puanlar almıştır. Yaş ve yaşlı ayrımcılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Araştırma bulguları, çevre sağlığı programı öğrencilerinin yaşlı bireylere yönelik genel olarak olumlu tutumlara sahip olduğunu göstermektedir. Yaşlı bireylerle birlikte yaşama deneyiminin, yaşlı ayrımcılığına yönelik tutumları olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Bulgular, çevre sağlığı öğrencilerinin eğitim süreçlerinde gerontoloji ve yaşlılık temalı içeriklerin güçlendirilmesinin, yaş dostu hizmet sunumu açısından önemli olduğunu düşündürmektedir.