Türkiye’de Mental Sağlık Turizminin Mevcut Durumu Ve Diğer Ülkelerle Karşılaştırmalı Analizi

Abstract

ÖZET TÜRKİYE’DE MENTAL SAĞLIK TURİZMİNİN MEVCUT DURUMU VE DİĞER ÜLKELERLE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ Gülen A. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Turizmi (Disiplinlerarası) Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025. Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de gelişmekte olan mental sağlık turizminin güncel durumunu uluslararası örneklerle karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Türkiye’nin bu alandaki potansiyeli; rekabet koşulları, ekonomik etkiler ve sektör için sağlayabileceği fırsatlar üzerinden ele alınarak, ulusal turizm politikalarının geliştirilmesine katkı sunulması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, nitel yaklaşım temelinde literatür taraması yoluyla yürütülmüştür. 2005–2025 yılları arasında yayımlanan ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmalar; belirlenen dahil edilme kriterlerine uygunluğu sağlanan ve tam metnine erişilebilen kaynaklar arasından seçilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi, betimsel analiz ve karşılaştırmalı analiz teknikleri kullanılmıştır. Örneklem ise Türkiye’nin yanı sıra, amaçlı ve ölçüt örnekleme yoluyla seçilen Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İtalya, Çin, Japonya, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Costa Rica’dan oluşmaktadır. Bulgular: Analiz değerlendirmesinde ülkelerin mental sağlık turizm alanındaki güçlü ve zayıf yönlerinin farklılaştığı; ancak fırsat ve tehditlerin çoğunlukla ortak eğilimler gösterdiği saptanmıştır. ABD ve Japonya güçlü altyapılarıyla öne çıkarken; İtalya ve Çin’in belirli alanlarda gelişime ihtiyaç duyduğu görülmüştür. Türkiye ile birlikte BAE’nin yatırım ve marka oluşturma süreçlerinde ilerleme sağladığı, Costa Rica’nın ise doğa temelli programlarda rekabet üstünlüğü taşıdığı saptanmıştır. Ancak Türkiye; yüksek doğal kaynak potansiyeli, engelli fiyatlama ve stratejik konumuna rağmen uzman personel, tesisleşme ve planlama alanlarında gelişim gereksinimi taşımaktadır. Mental sağlık turizmi alanında sistematik politikaların geliştirilmesi, Türkiye’nin rekabet gücünü artırabilecek önemli bir fırsat olarak değerlendirilmektedir. x Sonuç: Türkiye’nin mental sağlık turizmde rekabet gücünü ve sürdürülebilirliğini artırmak için hizmet kalitesinin yükseltilmesi, uzman personelin güçlendirilmesi ve dış tanıtım politikalarının etkinleştirilmesi gerekmektedir.