Please use this identifier to cite or link to this item:
http://hdl.handle.net/11607/5444Full metadata record
| DC Field | Value | Language |
|---|---|---|
| dc.contributor.advisor | Kum, Şadiye | - |
| dc.contributor.author | Özel Armutoğlu, Emine | - |
| dc.date.accessioned | 2026-02-18T06:59:33Z | - |
| dc.date.available | 2026-02-18T06:59:33Z | - |
| dc.date.issued | 2026-02-18 | - |
| dc.date.submitted | 2026-01-22 | - |
| dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/11607/5444 | - |
| dc.description.abstract | Amaç: Bu çalışmada organofosfatlı pestisit çeşidi olan malatiyona gebelik öncesi maruziyetin farelerde embriyo, fetüs gelişimi ve plasenta histolojisi üzerindeki etkileri araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Haziran 2023-Eylül 2024 tarihleri arasında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Deney Hayvanları Üretim ve Araştırma Merkezi’nde yapıldı. Çalışmada hayvan materyali olarak ağırlıkları 20-25 gram (g), 7 haftalık toplam 63 adet dişi CD-1 (Caesarean derived) albino fare kullanıldı. Adaptasyon süresinin ardından fareler rastgele 9 gruba ayrıldı (n=7). Çalışmada, kontrol, sham (mısır yağı) ve deney (malatiyon) olmak üzere üç grup oluşturuldu. Gebeliğin 3,5. gününde embriyolar izole edilip skorlandı; 6. günde implantasyon bölgeleri incelendi; 18. günde fetüslerin cinsiyeti ve ağırlıkları belirlenip, plasenta örnekleri histolojik inceleme için boyandı (Crossman’ın üçlü boyama metodu ve Hematoksilen-Eozin (H&E)). Karaciğerler ile toplam antioksidan seviyesi (TAS) ve toplam oksidan seviyesi (TOS) analizleri yapıldı. Böylece malatiyona gebelik öncesi maruz kalmanın embriyo gelişimi, plasenta histolojisi ve oksidatif denge üzerine etkileri değerlendirildi. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler Shapiro-Wilk, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Welch testi, post-hoc Duncan, Kruskal-Wallis testi, ki-kare ve Bonferroni düzeltmeli Mann-Whitney U testi kullanıldı. Bulgular: Çalışmada gebelik öncesi malatiyon maruziyetinin embriyo sayısını ve fetüs ağırlığını azalttığı, erkek fetüslerin hayatta kalma oranının daha yüksek olduğu gözlemlendi. Deney grubunda plasenta dokusunda yapısal bozulmalar ve hücresel hasar meydana geldiği saptandı. Karaciğer dokularında gerçekleştirilen TAS ve TOS analizleri sonucunda, dene grubunda her iki parametrede de artış gözlenmiş ve bu durumun oksidatif stres düzeyindeki değişimi yansıttığı saptandı. Sonuç: Gebelik öncesi malatiyon maruziyeti, embriyo ve fetüs gelişimini olumsuz etkileyip plasenta bütünlüğünü bozmuş ve oksidatif stres düzeylerini artırmıştır. Bununla birlikte cinsiyet ve gelişimsel farklılıklara yol açmıştır. | tr_TR |
| dc.description.tableofcontents | KABUL VE ONAY …………………………………………………………………… i TEŞEKKÜR ……………………………………………………………...……………. ii İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..…….….…. iii SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…………….…... x ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………...…….... xiii RESİMLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………..…….... xiv TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...…………………….... xvii ÖZET ……………………………………………………………………………..…… xix ABSTRACT ………………………………………………………………….……….. xxi 1. GİRİŞ ……………………………………………………………………………….. 1 2. GENEL BİLGİLER ………………………………………………………………… 3 2.1. Pestisitler ………………………………………………………………………….. 3 2.1.1. Pestisitlerin Etki Şekilleri ve Etkileri …………………..……………………….. 6 2.1.2. Organofosfatlar …………………………………………………………………. 13 2.1.2.1. Malatiyon ..........................….………….....…………………….…………….. 19 2.1.2.1.1. Malatiyonun Kimyasal Yapısı ve Özellikleri .…………………….……….... 27 2.2. Serbest Radikaller ve Oksidatif Stres ..........................…………….....…………… 29 2.2.1. Serbest Radikal Türleri …………………………………………………………. 31 2.2.1.1. Süperoksit Radikaleri (O2−) ………………………………………….……..… 32 2.2.1.2. Hidroksil Radikalleri (HO-) ………………………………………………...… 32 2.2.1.3. Hidrojen Peroksit (H2O2) ……………………………………………….…….. 32 2.2.2. Serbest Oksijen Radikal Kaynakları ……………………………………………. 33 2.2.3. Serbest Radikallerin Neden Olduğu Oksidatif Stresin Hücrelerdeki Etkileri …... 34 2.3. Antioksidan Sistem ……………………………………………………………….. 35 2.4. Fare Karaciğeri ……………………………………………………………………. 36 2.4.1. Karaciğerin Anatomik Yapısı …………………………………………………... 36 2.4.2. Karaciğerde Kan Dolaşımı ……………………………………………………… 37 2.4.3. Karaciğerin Fonksiyonları ………………………………………………………. 38 2.4.4. Karaciğerde Rejenerasyon ……………………………………………………… 40 2.5. Yetişkin Fare ve Fetüste Cinsiyet Tayini …………………………………………. 40 2.6. Dişi Farelerde Genital Sistem …………………………………………………….. 43 2.6.1. Dişi Genital Organlar …………………………………………………………… 43 2.6.1.1. İç Genital Organlar …………………………………………………...……….. 43 2.6.1.1.1. Ovaryum …………………………………………………………………….. 43 2.6.1.1.1.1. Oogenezis …………………………………………………………………. 44 2.6.1.1.1.2. Ovaryumda Foliküler Gelişim …………………………………………….. 45 2.6.1.1.1.2.1. Primordiyal Folikül ……………………………………………………... 45 2.6.1.1.1.2.2. Primer Folikül …………………………………………………………... 46 2.6.1.1.1.2.3. Sekonder Folikül ………………………………………………………... 46 2.6.1.1.1.2.4. Tersiyer Folikül/ Graaf Folikülü ………………………………….…...... 47 2.6.1.1.1.3. Ovulasyon ………………………………………………………………… 47 2.6.1.1.1.4. Korpus Luteum …………………………………………………………… 48 2.6.1.1.1.5. Genital Siklus (Östrus Siklusu) ………………………………….……….. 49 2.6.1.1.1.5.1. Proöstrus …………………………………………………………...…… 52 2.6.1.1.1.5.2. Östrus ………………………………………………………….………... 52 2.6.1.1.1.5.3. Metöstrus ………………………………………………………………... 52 2.6.1.1.1.5.4. Diöstrus …………………………………………………………………. 53 2.6.1.1.1.5.5. Anöstrus ………………………………………………………………… 53 2.6.1.1.2. Tuba Uterina ……………………………………………………………........ 53 2.6.1.1.3. Uterus ………………………………………………………………….......... 54 2.6.1.1.3.1. Uterus Duvarının Tabakaları …………………………………………........ 54 2.6.1.1.3.1.1. Endometriyum ………………………………………………………....... 54 2.6.1.1.3.1.1.1. Uterinal Siklus ……………………………………………………….... 55 2.6.1.1.3.1.1.1.1. Proliferasyon Fazı …………………………………………………... 55 2.6.1.1.3.1.1.1.2. Luteal Faz ………………………………………………………........ 56 2.6.1.1.3.1.1.1.3. Menstrual Faz ……………………………………………………….. 56 2.6.1.1.3.1.1.1.4. İskemik Faz ………………………………………………………..... 56 2.6.1.1.3.1.1.1.5. Rejenerasyon Fazı …………………………………………………... 57 2.6.1.1.3.1.2. Miyometriyum ……………………………………………………..…..... 57 2.6.1.1.3.1.3. Perimetriyum …………………………………………………………..... 57 2.6.1.1.4. Serviks …………………………………………………………………......... 57 2.6.1.1.5. Vajina ………………………………………………………………….......... 58 2.6.1.2. Dış Genital Organlar ………………………………………………………...... 58 2.6.2. Vajinal Tıkaç Oluşumu …………………………………………………..……... 58 2.6.3. Fertilizasyon ……………………………………………………………….……. 59 2.6.3.1. Spermatozoonun Taşınması …………………………………………………... 60 2.6.3.2. Spermatozoonun Kapasitasyonu …………………………………………….... 61 2.6.3.3. Akrozom Reaksiyonu ……………………………………………...….………. 61 2.6.3.4. Zona Reaksiyonu …………….…………………………….………….………. 62 2.6.3.5. Ovum Aktivasyonu ….………………………….…………….………………. 63 2.6.3.6. Yumurta ve Bölünme Tipleri …….………………………….….…………….. 63 2.6.3.6.1. Yumurta Tipleri … .…………………….……………….….………….……. 64 2.6.3.6.2. Bölünme Tipleri ….…………………….……………….………….……….. 64 2.6.3.7. Zigottan Sonraki Gelişim ….…………………….……………….…………… 65 2.6.4. İmplantasyon ….…………………….……………….………….….….….….… 69 2.6.5. Ekstraembriyonal Keselerin Gelişimi ve Göbek Kordonu ….………….….….… 75 2.6.6. Plasenta ….…………………….……………….………….….….….….………. 76 2.6.6.1. Plasenta Çeşitleri ….…………………….……………….………….….….….. 77 2.6.6.2. Fare Plasentasının Yapısı ve Histolojisi ……………….……………….…….. 79 2.6.6.2.1. Fetal Kısım ….…………………….……………….………….….….……… 81 2.6.6.2.1.1. Labirent Zon ….………………….……………….………….…….…… 81 2.6.6.2.1.2. Bağlantı Zonu ….…………………….……………….………….….….…. 82 2.6.6.2.2. Maternal Desidua ….…………………….…………….…………..….…….. 83 2.6.6.3. Plasentanın İşlevi ….…………………….……………….………….….…….. 84 3. GEREÇ VE YÖNTEM ….…………………….……………….………….….…….. 86 3.1. Gereç ….…………………….……………….………….….……...….……..……. 86 3.1.1. Araştırmanın Türü ….…………………….……………….………….….……… 86 3.1.2. Cihazlar ….…………………….……………….………….….……...….……… 86 3.1.3. Hayvan Materyali ….…………………….……………….………….….…….… 88 3.1.4. Kullanılan Kimyasal Maddeler ….…………………….……………….……….. 89 3.1.4.1. Fosfat Tamponlu Tuz Çözeltisinin (PBS) Hazırlanması ……….……….……. 90 3.1.4.2. %1'lik Chicago Sky Blue 6B Boya Çözeltisinin Hazırlanması ……….………. 91 3.1.4.3. %10’luk NBF Solüsyonunun Hazırlanması ….………...………….………...... 92 3.1.4.4. Malatiyon Çözeltisinin Hazırlanması ….…………………….…………….…. 92 3.1.4.5. 140 mmol/L KCl Çözeltisinin Hazırlanması ….………………………….…… 93 3.2. Yöntem ….…………………….……………….………….….…….…….….……. 94 3.2.1. Deneysel Çalışma Süresi ….…………………….…………….…….…..…….… 94 3.2.1.1. Deney Gruplarının Planlanması ……………...………………………….……. 95 3.2.1.2. Deneyin Sonlandırılması ……………...……………………………….……… 97 3.2.2. Farelere Oral Gavaj Uygulanması ….…………………….……………….…….. 98 3.2.3. Farelerde Gebeliğin 3,5. Gününde Blastosist İzolasyonu ….…………………… 99 3.2.4. Farelerde Gebeliğin 3,5. Gününde Blastosistlerin Sayılması ve Skorlanması ….. 101 3.2.5. Farelerde Gebeliğin 3,5. Gününde Dejenere Embriyoların Görüntülenmesi …… 103 3.2.6. Gebeliğin 6. Gününde Farelerin Lateral Kuyruk Veninden Verilen %1’lik Chicago Sky Blue 6B Boya Çözeltisi ile İmplantasyon Bölgelerinin Tayini ........…… 105 3.2.7. Gebeliğin 18. Gününde Fare Fetüslerinin Sayılması ve Tartılması ….….….…... 108 3.2.8. Gebeliğin 18. Gününde Fare Fetüslerinde Cinsiyet Tayini ….….……..........….. 110 3.2.9. Gebeliğin 18. Gününde Fare Plasentasının Histolojik Değerlendirilmesi …….... 112 3.2.9.1. Plasentanın Doku Takibi ….…………………….……………….……………. 113 3.2.9.2. Plasentadan Histolojik Kesit Alma ….…………………….……………….…. 116 3.2.9.3. Crossman’ın Üçlü Boyama Metodu ….…………………….……………….… 117 3.2.9.4. Hematoksilen-Eozin Boyama Metodu ….…………………….……….……… 119 3.2.10. Oksidatif Stres Parametre Analizi .…….…………….………….…….……….. 121 3.2.10.1. Karaciğerin Homojenizasyonu ….………………….……………….…..…… 121 3.2.10.2. Karaciğerin TAS ve TOS Analizi ….…………………….…………..…........ 124 3.2.10.2.1. Karaciğerin TAS Analizi ….………………….……………….………..….. 124 3.2.10.2.2. Karaciğerin TOS Analizi ….…………………….…………….……..…….. 127 3.2.11. İstatistiksel Değerlendirme ….…………………….……………….………….. 129 4. BULGULAR ….…………………….……………….……………………………… 130 4.1. Gebeliğin 3,5. Günü ….…………………….……………….……………….……. 130 4.1.1. Blastosist Sayısı ….…………………….……………….……………….……… 130 4.1.2. Blastosistlerin Skorlanması ….…………………….……………….…………… 131 4.1.3. Dejenere Embriyoların Sayısı ….…………………….……………….………... 133 4.2. Gebeliğin 6. Günü ….…………………….……………….………………………. 134 4.2.1. Uterusa İmplante Olmuş Embriyo Sayısı ….…………………….……………… 134 4.3. Gebeliğin 18. Günü ….…………………….……….………….….…….…….…... 135 4.3.1. Fetüs Sayısı ….…………………….……………….………….….…….…….… 135 4.3.2. Fetüslerin Ağırlığı ….…………………….……………….………….….……… 136 4.3.3. Fetüslerin Cinsiyet Tayini ….…………………….……………….………….…. 137 4.3.4. Histopatolojik Bulgular ….……………………………….………...….….….…. 140 4.4. Oksidatif Stres Parametre Analizi ..……………….…………….………………… 156 4.4.1. Karaciğer TAS Analizi Sonucu ….…………………….…….…………….….… 156 4.4.2. Karaciğer TOS Analizi Sonucu ….…………………….………….……….….… 157 5. TARTIŞMA ….…………………….……………….………….….…….…….……. 159 5.1. Gebeliğin 3,5. Gününde Yapılan Blastosist İzolasyonu ve Dejenere Embriyolar ... 160 5.2. Blastosistlerin Skorlanması ……………….……………….………….….…….…. 161 5.3. Gebeliğin 6. Günü İmplante Olan Embriyo Sayısı .………….….…….……….…. 162 5.4. Gebeliğin 18. gününde Fetüs Sayısı ……………….……………….…………..…. 162 5.5. Gebeliğin 18. gününde Fetüs Ağırlığı ….……………….………….……….…….. 163 5.6. Gebeliğin 18. gününde Fetüslerde Cinsiyet Tayini ….………….……………….... 164 5.7. Plasentanın Histopatolojisi ……….………….…………….……….……….…….. 168 5.8. TAS Analizi ……….………….….…….…….…………….………….….…….… 174 5.9. TOS Analizi ……….………….….…….…….…………….………….….…….… 175 6. SONUÇ VE ÖNERİLER ….…………………….……………….……….…..….…. 178 KAYNAKLAR ….………………….….…….…….….……..….…….….….…...…… 181 EKLER ….………………….….…….…….….……..….…….….……..…..…….…… 229 Ek 1 (AYDIN ADÜ- HADYEK) ….………………….….…….…….….….…....….… 230 BİLİMSEL ETİK BEYANI ….…………………….……………….……..……..….… 231 ÖZ GEÇMİŞ ….…………………….……………….………….….……...…….…..… 232 | tr_TR |
| dc.language.iso | tur | tr_TR |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/embargoedAccess | tr_TR |
| dc.subject | Embriyo, Fare, Fetüs, Malatiyon, Plasenta. | tr_TR |
| dc.title | Farelerde Malatiyonun Embriyo ve Fetüs Gelişimi ile Plasenta Histolojisi Üzerine Etkisi | tr_TR |
| dc.title.alternative | The Effect of Malathion on Embryonal and Fetal Development along with Placental Histology in Mice | tr_TR |
| dc.type | doctoralThesis | tr_TR |
| dc.contributor.authorID | 415300 | tr_TR |
| dc.contributor.department | Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Bölümü | tr_TR |
| Appears in Collections: | Doktora | |
Files in This Item:
| File | Description | Size | Format | |
|---|---|---|---|---|
| DOKTORA TEZİ- EMİNE ÖZEL ARMUTOĞLU.pdf | Emine Özel Armutoğlu Doktora Tezi | 6.96 MB | Adobe PDF | View/Open Request a copy |
Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.