Meslek Yüksekokulu Öğrencilerine Uygulanan Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapinin Umut, Problem Çözme ve Yaşam Doyumu Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Deneysel Çalışma

Abstract

ÖZET

MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNE UYGULANAN ÇÖZÜM ODAKLI KISA SÜRELİ TERAPİNİN UMUT, PROBLEM ÇÖZME ve YAŞAM DOYUMU ÜZERİNE ETKİSİ: RANDOMİZE KONTROLLÜ DENEYSEL ÇALIŞMA

Toker S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2026. Amaç: Bu çalışmanın amacı, meslek yüksekokulu öğrencilerine uygulanan Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapinin (ÇOKST) öğrencilerin sürekli umut, problem çözme becerileri ve yaşam doyumu üzerindeki etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, randomize kontrollü, deneysel tipte bir araştırmadır. Evrenini, bir devlet üniversitesinin iki ayrı yerleşkesinde bulunan meslek yüksekokulunda öğrenim gören üniversite öğrencileri oluşturmuştur. Örneklemi, deney grubuna 25, kontrol grubuna 25 olmak üzere toplam 50 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında “Kişisel Bilgi Formu”, “Sürekli Umut Ölçeği (SUÖ)”, “Problem Çözme Envanteri (PÇE)” ve “Yaşam Doyum Ölçeği (YDÖ)” kullanılmıştır. Deney grubuna yüz-yüze çözüm odaklı kısa süreli terapi müdahalesi programı uygulanmıştır. Araştırma verileri, tanımlayıcı istatistikler, Ki-Kare, Bağımsız Gruplar T testi, Tekrarlı Ölçümler için Anova ve Bonferroni testi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlarda p<0,001 anlamlılık düzeyi ölçüt alınmıştır. Bulgular: Gruplar randomizasyon sonrası başlangıç özellikleri ve müdahale öncesi ölçümler açısından karşılaştırılabilir bulunmuştur (tümü p>0,05). Müdahale sonrasında deney grubunda sürekli umut ve yaşam doyumu anlamlı biçimde artmış ve izlemde korunmuştur (p<0,001; umut r=0,716–0,800; yaşam doyumu r=0,627–0,621). Problem çözme becerisi deney grubunda belirgin düzeyde artmış; grup×zaman etkileşimi anlamlı bulunarak müdahale etkisinin sürdürülebilir olduğunu desteklemiştir (p<0,001; d=2,65–3,06; η²=0,657). Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, meslek yüksekokulu öğrencilerine uygulanan çözüm odaklı kısa süreli terapi müdahalesinin, öğrencilerin sürekli umut düzeylerini, problem çözme becerilerini ve yaşam doyumlarını arttırmada etkili olduğunu göstermiştir.