Bir Devlet Üniversitesindeki Öğretim Üyelerinin ve Öğrencilerinin Afet Tutum Ölçeği Düzeyleri ve İlişkili Faktörler

Abstract

ÖZET BİR DEVLET ÜNİVERSİTESİNDEKİ ÖĞRETİM ÜYELERİNİN VE ÖĞRENCİLERİNİN AFET TUTUM ÖLÇEĞİ DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Işıklar Esen Ü., Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2026. Amaç: Bu araştırma, üniversite görev yapmakta olan öğretim üyelerinin ve öğrenim gören öğrencilerin afet tutum ölçeği düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amacıyla analitik kesitsel olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde görev yapan öğretim üyesi ve öğrenim gören öğrenciler ile 01.04.2024-01.04.2025 (12 ay) tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 212 öğretim üyesi ve 4038 öğrenci oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü evreni bilinen örneklem yöntemi ile hesaplanmıştır. Çalışmada veriler araştırmacı tarafından literatür taranarak; öğretim üyeleri ve öğrenciler için ayrı oluşturulan anket yöntemiyle toplanmıştır. Anketin ilk bölümü sosyo-demografik özellikler, ikinci bölüm çalışma konusu ile ilgili tutumları etkileyeceği düşünülen sorular, son bölüm ise Afet Tutum Ölçeğidir. Elde edilen veriler SPSS 21.0 programında ve bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatiksel analizler, Student-t testi, Kruskal Wallis-H, Pearson Correliation testleri kullanılmıştır. Bulgular: Afet bilgisi ve deneyimleri ile Afet Tutum Ölçeği (ATÖ) puanları arasındaki ilişkiler incelenmiş ve afet tanımını yeterli düzeyde bilen, afet eğitimi alan, afet tatbikatlarına katılan, sivil toplum üyeliği bulunan ve toplanma yerlerini bilen akademisyenlerin ATÖ puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerde ise ATÖ puanlarının sınıf düzeyi, anne-baba eğitim durumu ve gelir seviyesi gibi faktörlerden etkilendiği, afet eğitimi alan, bilgilendirmelere dikkat eden ve tatbikatlara katılanların puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma, akademisyenler ve öğrenciler arasında afet bilinci ve tutumlarının, afet eğitimi ve deneyimlerinden anlamlı şekilde etkilendiğini göstermiştir. Akademisyenlerin afetlere yönelik tutumlarının öğrencilere göre daha olumlu olduğu, yaş, meslek yılı ve benzeri demografik değişkenlerin ise tutumlar üzerinde belirgin bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Bu sonuçlar, afet bilincini artırmaya yönelik eğitim ve farkındalık çalışmalarının önemini vurgulamaktadır.