1. Earsiv@Adu
  2. Tez
  3. Doktora
Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11607/5428
Full metadata record
DC FieldValueLanguage
dc.contributor.advisorMalatyalı, Erdoğan-
dc.contributor.authorAslan, Savaş-
dc.date.accessioned2026-01-15T12:37:16Z-
dc.date.available2026-01-15T12:37:16Z-
dc.date.issued2025-
dc.date.submitted2025-
dc.identifier.citationAslan S., Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Parazitoloji Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2025tr_TR
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11607/5428-
dc.description.abstractÖZET AFYON İLİNDEN TOPLANAN ÇEVRESEL SU ÖRNEKLERİNDE SERBEST YAŞAYAN POTANSİYEL PATOJENİK AMİP TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI Aslan S., Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Parazitoloji Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2025. Amaç: Serbest yaşayan amipler (SYA), çevresel örneklerde yaygın olarak bulunmalarına rağmen insanlarda nadiren görülen, ancak ciddi klinik tablolarla sonuçlanabilen enfeksiyonlara yol açabilmektedir. Bu tez çalışmasında, Afyonkarahisar ilindeki farklı yerleşim bölgelerinden tabakalı örnekleme yöntemiyle toplanan kullanım suyu örneklerinde, insan sağlığı açısından potansiyel patojen özellik taşıyan SYA türlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Örneklem büyüklüğü (α=0,05 ve d=0,06) esas alınarak 102 olarak hesaplanmış; ilçelerin nüfus ve büyüklükleri ile orantılı biçimde köylerden içme suyu örnekleri toplanmıştır. Su kaynaklarından 500 ml su örneği alınmış, filtrasyon işlemi sonrasında besleyici değeri olmayan agar (NNA) üzerine ekim yapılmıştır. Elde edilen kültürler, inverted mikroskopta SYA çoğalması açısından değerlendirilmiştir. Besiyerinde çoğalan amiplerin genotiplendirilmesi amacıyla DNA izolasyonu gerçekleştirilmiş ve Acanthamoeba, Naegleria fowleri, Sappinia spp. ve Balamuthia mandrillaris türlerine özgü 18S rRNA gen bölgesi, PZR yöntemiyle çoğaltılmıştır. Pozitiflik saptanan izolatların genetik çeşitliliği, sekanslama sonrası biyoinformatik analizler kullanılarak araştırılmıştır. Bulgular: Toplanan su örneklerinin 8’inde (%7,8) SYA pozitifliği saptanmıştır. Morfolojik analiz sonuçları ile türe özgü PZR analizleri birlikte değerlendirildiğinde, izolatların Acanthamoeba olduğu belirlenmiştir. İzolatların 40°C’de 72 saat inkübasyonu sonucunda üç örnekte termotolerans özelliği gösteren trofozoit canlılığı ve çoğalma gözlenmiştir. GenBank veri tabanında bildirilen referans sekanslarla yapılan BLAST ve evrimsel uzaklık analizleri sonucunda, izolatların yedisinin (%87,5) T4 genotipi, birinin (%12,5) ise T2 genotipi ile yakın olduğu gösterilmiştir. Sonuç: Bu çalışma, Afyonkarahisar ilindeki kırsal yerleşim bölgelerinden toplanan içme suyu örneklerinde SYA varlığını ortaya koymuş ve halk sağlığı açısından potansiyel risk taşıyan türlerin saptanmasına katkı sağlamıştır. Özellikle Acanthamoeba türlerinin kullanım su kaynaklarında bulunması, bu türlerin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.tr_TR
dc.description.tableofcontentsİÇİNDEKİLER KABUL ONAY i TEŞEKKÜR ii İÇİNDEKİLER iii SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ v ŞEKİLLER DİZİNİ vi RESİMLER DİZİNİ vii TABLOLAR DİZİNİ viii ÖZET ix ABSTRACT xi 1. GİRİŞ 1 2. GENEL BİLGİLER 2 2.1. Tarihçe ve Sınıflandırma 2 2.2. Morfolojik Yapı ve Yaşam Döngüsü 4 2.2.1. Acanthamoeba spp’nin Morfolojik Yapısı ve Yaşam Döngüsü 4 2.2.2. Naegleria fowleri’nin Morfolojik Yapısı ve Yaşam Döngüsü 6 2.2.3. Balamuthia mandrillaris’nin Morfolojik Yapısı ve Yaşam Döngüsü 8 2.2.4. Sappinia spp’nin Morfolojik Yapısı ve Yaşam Döngüsü 10 2.3. Serbest Yaşayan Amiplerin Oluşturdukları Enfeksiyonlar 12 2.3.1. Acanthamoeba ile İlişkili Enfeksiyonlar 12 2.3.2. Naegleria fowleri ile İlişkili Enfeksiyonlar 13 2.3.3. Balamuthia mandrillaris ile İlişkili Enfeksiyonlar 14 2.3.4. Sappinia spp. ile İlişkili Enfeksiyonlar 15 2.4. Epidemiyoloji ve Ekoloji 15 2.4.1. Acanthamoeba’nin Epidemiyolojisi ve Ekolojisi 15 2.4.2. Naegleria fowleri’nin Epidemiyolojisi ve Ekolojisi 16 2.4.3. Balamuthia mandrillaris’in Epidemiyolojisi ve Ekolojisi 17 2.4.4. Sappinia spp.’nin Epidemiyolojisi ve Ekolojisi 19 2.5. Serbest Yaşayan Amiplerin Tanısı 20 2.5.1. Acanthamoeba’nın Tanısı 20 2.5.2. Naegleria fowleri’nin Tanısı 21 2.5.3. Balamuthia mandrillaris’in Tanısı 22 2.5.4. Sappinia spp. Tanısı 23 2.6. Serbest Yaşayan Amip Enfeksiyonlarında Tedavi 23 2.7. Korunma 25 2.8. Serbest Yaşayan Amipler ve Endosimbiyozis 26 3. GEREÇ VE YÖNTEM 29 3.1. Gereç 29 3.1.1. Su Örneklerinin Toplanması 29 3.2. Kültür Yöntemiyle SYA Pozitifliğinin Araştırılması 30 3.2.1. Su Örneklerin Filtrasyonu 30 3.2.2. Besleyici Değeri Olmayan Agar (NNA) Besiyerinin Hazırlanması 31 3.2.3. E. coli İçin Besiyerleri Hazırlanması 33 3.2.4. Besiyerlerinin İncelenmesi 34 3.3. Moleküler Yöntemle SYA Pozitifliğinin Araştırılması 36 3.3.1. Besiyerinden DNA İzolasyonu 36 3.3.2. Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) ile SYA Türlerinin Araştırılması 37 3.4. Acanthamoeba spp. İzolatlarının Genotiplendirilmesi 38 4. BULGULAR 39 4.1. Kültür Yöntemi Serbest Yaşayan Amip Pozitifliği 39 4.2. PZR Yöntemiyle Türlerin Araştırılması 41 4.3. Acanthamoeba Genotiplerinin Araştırılması 42 5. TARTIŞMA 49 6. SONUÇLAR VE ÖNERİLER 59 KAYNAKLAR 60 EKLER 80 BİLİMSEL ETİK BEYANI 82 ÖZ GEÇMİŞ 83tr_TR
dc.language.isoturtr_TR
dc.publisherT.C. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsütr_TR
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/embargoedAccesstr_TR
dc.subjectSerbest yaşayan amip, Afyonkarahisar, Prevalans, Genotiptr_TR
dc.titleAfyon İlinden Toplanan Çevresel Su Örneklerinde Serbest Yaşayan Potansiyel Patojenik Amip Türlerinin Araştırılmasıtr_TR
dc.typedoctoralThesistr_TR
dc.contributor.departmentT.C. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tıbbi Parazitoloji Anabilim Dalı (Tıp) Doktora Programıtr_TR
Appears in Collections:Doktora

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Savaş Aslan Tıbbi Parazitoloji Doktora Tezi Kontrol 5.docx6.3 MBMicrosoft Word XMLView/Open    Request a copy
Show simple item record


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.